(KTSG Online) - Thời gian gần đây, sự việc thông tin đời tư của một sinh viên quá cố bị phát tán rộng rãi trên mạng xã hội đã tạo nên một làn sóng tranh luận gay gắt về đạo đức và pháp lý.
Vụ việc này không chỉ là một hồi chuông cảnh báo về cách chúng ta ứng xử trên không gian mạng, mà còn phơi bày một thực trạng đáng suy ngẫm: Liệu phẩm giá và dữ liệu cá nhân của con người có được bảo vệ khi họ không còn khả năng tự lên tiếng?
Nghịch lý hiện nay là trong khi khung pháp lý về bảo vệ dữ liệu cá nhân tại Việt Nam đang ngày càng hoàn thiện, trọng tâm lại chủ yếu xoay quanh “người còn sống”.
Các quyền cơ bản như quyền được biết, quyền đồng ý hay chỉnh sửa dữ liệu đều gắn liền với ý chí của chủ thể. Tuy nhiên, khi một người nằm xuống, “di sản số” của họ - từ tài khoản trực tuyến, thư điện tử đến dữ liệu sinh trắc học - vẫn tiếp tục tồn tại và có nguy cơ bị khai thác vô tội vạ.
Mặc dù Bộ luật Dân sự 2015 đã có cơ chế bảo vệ danh dự, nhân phẩm hậu tử, nhưng đây vẫn chỉ là giải pháp mang tính “hậu kiểm” và chưa theo kịp sự phát triển của công nghệ số.
Nhìn ra thế giới, các quốc gia như Pháp hay Tây Ban Nha đã đi trước một bước khi cho phép cá nhân để lại chỉ dẫn xử lý dữ liệu hoặc trao quyền kiểm soát cho thân nhân.
Những mô hình này khẳng định một nguyên tắc cốt lõi: Dữ liệu cá nhân không mất đi cùng cái chết, và phẩm giá con người cần được tôn trọng tuyệt đối dù ở bất kỳ trạng thái nào. Bảo vệ dữ liệu hậu tử chính là bảo vệ sự tôn nghiêm cuối cùng của mỗi cá nhân và giảm bớt nỗi đau cho những người ở lại.
Để hiểu rõ hơn về các kẽ hở pháp lý hiện nay cũng như những giải pháp bảo vệ quyền riêng tư sau cái chết, mời quý độc giả tìm hiểu chi tiết hơn tại bài viết đầy đủ tại đây.
