IMF muốn đưa ra khuôn khổ kiểm soát vốn
Thanh Tuyền
 |
| IMF sẽ đưa ra khuôn khổ kiểm soát vốn. Ảnh: TL |
(TBKTSG Online) - Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF), một tổ chức trong nhiều thập kỷ luôn ủng hộ tự do luân chuyển của các dòng chảy về vốn và khẳng định không hạn chế dòng tiền chảy qua biên giới, nay đi ngược với chính mình khi cho biết sẽ đưa ra các rào cản để kiểm soát nguồn vốn.
Động thái này được đưa ra khi hàng loạt nước từ Brazil, Hàn Quốc đến Thổ Nhĩ Kỳ tìm cách hạn chế các dòng tiền đổ vào trong nỗ lực kiểm soát lạm phát, hạn chế tăng giá nội tệ hoặc ngăn chặn bong bóng chứng khoán và bất động sản.
Nhiều năm qua, IMF chủ trương mở cửa thị trường cho dòng tiền đầu tư khi các ngân hàng, quỹ đầu tư và quản lý danh mục đầu tư muốn tự do chuyển tiền của khách hàng. Tuy nhiên, lãi suất cực thấp ở các nước phát triển và lãi suất cao ở các nước đang phát triển đã đẩy một khối lượng vốn lớn vào các nền kinh tế mới nổi. IMF cho rằng sự tăng vọt dòng vốn đột ngột có thể gây ra những thách thức vô cùng lớn như áp lực định giá tiền tệ, phát triển quá nóng hay nguy cơ đảo dòng đột ngột của nguồn vốn.
Tổng giám đốc IMF, ông Dominique Strauss-Kahn, cho biết quỹ đang tiến hành xem xét khuôn khổ kiểm soát vốn, sử dụng các loại thuế, lãi suất hoặc công cụ chính sách khác để ngăn chặn dòng chảy tiền mặt đổ vào hay ra khỏi các nước. Ông cho rằng việc sử dụng những công cụ này tạm thời là cần thiết trước khi có những chính sách kinh tế đúng đắn.
Quỹ sẽ vạch ra một khuôn khổ chính sách hướng dẫn các nền kinh tế sử dụng các biện pháp kiểm soát tốt nhất để ngăn những đợt "triều cường" trong đầu tư vốn. Khuôn khổ này cũng đặt nền móng cho G20 và các nước đang phát triển khi thực hiện các biện pháp về kiểm soát vốn.
Theo báo cáo, các biện pháp kiểm soát vốn chỉ nên được sử dụng nếu một đồng tiền không bị đánh giá thấp, dự trữ trên mức độ cho phép và nền kinh tế đang quá nóng, làm cho lãi suất thấp đến mức không thể thấp hơn.
Khuôn khổ mới cũng sẽ nêu ra các tình huống mà IMF xác nhận là có thể kiểm soát vốn. IMF cho biết các nhà chức trách nên cố gắng đào sâu thị trường vốn của mình để giúp hấp thụ các luồng tiền vào và ngăn chặn triều cường gây tổn hại cho nền kinh tế. Tuy nhiên, điều này cần có thời gian, các chính phủ nên điều chỉnh chính sách tiền tệ hay tài chính bằng cách tăng giá trị của đồng tiền, mua dự trữ ngoại tệ, điều chỉnh lãi suất và thắt chặt ngân sách. Theo IMF, nếu đồng tiền của một nước được định giá thấp thì việc kiểm soát vốn có thể sẽ không được tán thành. Ngoài ra, nếu việc kiểm soát là điều cần thiết thì sẽ không có sự phân biệt đối xử đối với vốn nước ngoài.
Tuy nhiên, một số thành viên của hội đồng quản trị phản đối kế hoạch trên của IMF vì lo ngại điều này sẽ dẫn đến những hạn chế nhiều hơn là hỗ trợ.
Một số nền kinh tế đang phát triển sẽ cần IMF xác nhận về việc kiểm soát vốn để không bị trừng phạt khi áp dụng chúng. Mặc dù IMF không thu tiền phạt đối với các nước có chính sách trái với hướng dẫn của IMF nhưng sự kỳ thị có thể gây ra những khó khăn về chính trị cả trong nước và quốc tế.
Động thái của IMF có thể làm dấy lên cuộc tranh luận về những nguyên nhân của "tiền nóng" hoặc trong ngắn hạn, dòng vốn có thể làm mất ổn định những nền kinh tế mới nổi. Ông Paulo Nogueira Batista, giám đốc điều hành IMF đại diện cho Brazil và 8 nước khác ở châu Mỹ Latinh và vùng Caribê, cho rằng: "Việc xử lý các vấn đề về lưu lượng vốn trong báo cáo này đi chệch hướng trong cách tiếp cận và kém cỏi trong phân tích" và "Các cuộc thảo luận hiện nay cho thấy nỗ lực chuẩn bị cho sự can thiệp nhiều hơn của IMF vào chính sách của các thị trường mới nổi".
Một số ngân hàng trung ương và các quan chức tài chính tin rằng thị trường sẽ là vị trọng tài cuối cùng phán xét các chính sách của họ. Rõ ràng, các ngân hàng không hề muốn IMF can thiệp vào việc quản lý các tài khoản vốn cũng như các chính sách của họ và đang lo lắng khuôn khổ trên sẽ trở thành một công cụ để IMF nâng cao việc giám sát các thị trường mới nổi.
(Theo WSJ)
