Chủ Nhật, 17/10/2021, 08:36
23 C
Ho Chi Minh City

Đặt báo in

Thông tin quảng cáo

Thông tin quảng cáo

Luật Phòng chống tham nhũng cũng bị treo

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Luật Phòng chống tham nhũng cũng bị treo

Luật gia Vũ Xuân Tiền (*)

(TBKTSG) – Luật Phòng chống tham nhũng đã được Quốc hội thông qua từ năm 2005. Với 7 chương, 92 điều khoản, Luật Phòng chống tham nhũng đã quy định khá nhiều biện pháp nhằm phòng và chống tham nhũng – một trong những quốc nạn ở nước ta hiện nay.

Tuy nhiên, năm năm trôi qua, dù Luật Phòng chống tham nhũng vẫn có hiệu lực thi hành nhưng hiện tượng tham nhũng lại không hề giảm. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, song một trong những nguyên nhân quan trọng phải kể đến là khá nhiều quy định trong Luật Phòng chống tham nhũng đang… bị treo.

Trước hết công khai, minh bạch là nhân tố đặc biệt quan trọng để phòng ngừa tham nhũng. Vì vậy, Luật Phòng chống tham nhũng đã dành từ điều 11 đến điều 33 quy định về nguyên tắc và nội dung công khai, minh bạch trong hoạt động của cơ quan, tổ chức, đơn vị, về hình thức công khai, về các lĩnh vực phải công khai.

Quy định của pháp luật đã rõ và đầy đủ. Song, rất đáng tiếc, phần lớn những quy định đó chỉ tồn tại trên văn bản luật. Chẳng hạn, chưa bao giờ người dân được đọc một báo cáo công khai nào về việc mua sắm công và xây dựng cơ bản của các cơ quan công quyền. Cũng chưa bao giờ có một báo cáo công khai về việc sử dụng đất, về quản lý dự án đầu tư xây dựng. Việc công khai, minh bạch trong quản lý doanh nghiệp của Nhà nước lại càng… xa vời hơn nữa. Sụ âm thầm đổ vỡ của Vinashin là một ví dụ sinh động nhất.

Thứ hai, điều 35 Luật Phòng chống tham nhũng quy định về kiểm tra và xử lý vi phạm về chế độ, định mức, tiêu chuẩn quy định: “Người có hành vi vi phạm quy định về chế độ, định mức, tiêu chuẩn phải bị xử lý theo quy định của pháp luật” và “Người cho phép sử dụng vượt chế độ, định mức, tiêu chuẩn phải bồi thường phần giá trị mà mình cho phép sử dụng vượt quá; người sử dụng vượt chế độ, định mức, tiêu chuẩn có trách nhiệm liên đới bồi thường phần giá trị được sử dụng vượt quá…”.

Trong thực tế, quy định này cũng bị… lãng quên. Từ năm 2006 đến nay, năm nào Kiểm toán Nhà nước cũng công bố kết quả kiểm toán và cho biết số tiền chi sai chế độ trong các bộ, ngành… lên tới hàng chục tỉ đồng. Nhưng cả người chi và người cho phép, chưa có ai bị “xử lý theo quy định của pháp luật”.

Thứ ba, những quy định về minh bạch tài sản, thu nhập được quy định từ điều 44 đến điều 53 cũng đã và đang được thực hiện “nửa vời”. Nguyên nhân quan trọng nhất dẫn đến tình trạng “nửa vời” trong thực hiện quy định về vấn đề này là việc kê khai tài sản và thu nhập của các quan chức, công chức, viên chức thuộc diện phải kê khai lại không được công khai. Khoản 1 điều 50 Luật Phòng chống tham nhũng quy định: “Khi có yêu cầu và theo quyết định của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền, bản kết luận về sự minh bạch trong kê khai tài sản được công khai tại các địa điểm sau đây…”. Như vậy, việc kê khai tài sản, thu nhập về thực chất không có tác dụng gì để nhân dân giám sát thu nhập của những đối tượng cần giám sát.

Hơn nữa, việc kê khai một cách hình thức cũng không cho biết được nguồn gốc những khoản thu nhập bất minh

của những kẻ tham nhũng.

Thứ tư, quy định về chế độ trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị khi để xảy ra tham nhũng cũng đang trong tình trạng “đánh trống, bỏ dùi”. Không ít vụ tham nhũng nghiêm trọng xảy ra nhưng người đứng đầu cơ quan vẫn ung dung tại vị.

Thứ năm, mục 6 chương II Luật Phòng chống tham nhũng quy định về cải cách hành chính, đổi mới công nghệ quản lý và phương thức thanh toán nhằm phòng ngừa tham nhũng. Cải cách hành chính là lĩnh vực được triển khai rầm rộ. Song, kết quả thực sự hãy còn rất khiêm tốn. Việc tăng cường áp dụng khoa học, công nghệ trong quản lý cũng diễn ra rất chậm chạp.

Quan trọng hơn, điều 58 Luật Phòng chống tham nhũng quy định về đổi mới phương thức thanh toán với nội dung thanh toán qua tài khoản với các khoản chi ngân sách nhà nước. Kinh nghiệm từ các nước phát triển cho thấy, hạn chế thanh toán bằng tiền mặt là biện pháp đặc biệt quan trọng để phòng ngừa tham nhũng, trốn lậu thuế. Tuy nhiên, đã năm năm từ ngày Luật Phòng chống tham nhũng có hiệu lực, quy định nêu trên vẫn chỉ là… quy định trên giấy. Khi việc sử dụng tiền mặt còn tự do như hiện nay thì việc “kiên quyết đấu tranh phòng chống tham nhũng” sẽ mãi mãi chỉ là khẩu hiệu mà thôi.

Vấn đề quan trọng là, ai có đủ dũng khí để quyết định áp dụng các biện pháp cứng rắn này?

(*) Chủ tịch HĐTV – Công ty Tư vấn VFAM Việt Nam

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Có thể bạn quan tâm

Tin mới