Thứ Năm, 9/12/2021, 21:58
27 C
Ho Chi Minh City

Đặt báo in

Thông tin quảng cáo

Thông tin quảng cáo

Nan giải giá dầu

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Nan giải giá dầu

Hội nghị Jeddah đã không tìm được tiếng nói chung cho bài toán giá dầu

(TBKTSG) – Hội nghị lãnh đạo cấp cao 35 nước xuất khẩu và nhập khẩu dầu mỏ tại Jeddah (Ả Rập Saudi) Chủ nhật vừa qua đã không tìm được tiếng nói chung trong việc ổn định giá dầu mỏ; không những thế, đầu tuần này dầu lại tiếp tục tăng giá do những bất ổn tại Nigeria.

Chiều thứ Hai, giá dầu thô giao tháng 8-2008 tại New York là 136,74 đô la Mỹ/thùng, tăng 1,38 đô la mỗi thùng so với giá tuần trước; tại London, giá dầu thô Brent giao tháng 8 cũng lên 135,97 đô la/thùng, tăng 1,11 đô la/thùng. Tính từ thời điểm này năm ngoái, giá dầu thế giới đã tăng gấp đôi, gây lạm phát khắp nơi và đe dọa làm trì trệ nền kinh tế thế giới.

Bất đồng quan điểm thể hiện ngay trong vấn đề căn bản nhất: giá dầu tăng do đâu?

Mỹ và các nước tiêu thụ dầu cho rằng, giá tăng do mất cân đối cung cầu, do nhu cầu tiêu thụ dầu tăng mạnh ở các nền kinh tế đang phát triển như Trung Quốc, Ấn Độ và các nước Trung Đông; do đó giải pháp cần có là tăng sản lượng dầu thô. Ngược lại, Ả Rập Saudi và các nước sản xuất dầu nói rằng thị trường không thiếu dầu mà giá dầu cao là do đồng đô la Mỹ yếu đi và tình trạng đầu cơ tài chính. Khi đồng đô la ngày càng mất giá so với các ngoại tệ khác, nhà đầu tư đã tìm mua dầu, coi đó như một loại “cổ phiếu” an toàn, bảo toàn vốn và có lãi.

Giải pháp tăng sản lượng mà Mỹ và các nước tiêu thụ như Nhật Bản, Anh đề xướng gần như không có tính khả thi. Trong 13 thành viên Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ OPEC duy nhất chỉ Ả Rập Saudi có khả năng tăng mức dầu cung ứng ra thị trường. Trong thực tế nước này đã tăng 300.000 thùng dầu/ngày theo yêu cầu của Tổng thống Mỹ George Bush hồi tháng 4 vừa qua; tại hội nghị Jeddah, Ả Rập Saudi cam kết tăng sản lượng thêm 200.000 thùng/ngày từ ngày 1-7-2008, lên mức 9,7 triệu thùng/ngày song giới chuyên gia cho rằng mức tăng này chỉ “như muối bỏ biển”. Quyết định của Ả Rập Saudi còn bị các thành viên “cứng rắn” trong OPEC như Iran, Venezuela phê phán kịch liệt khiến cho kế hoạch đầu tư của Ả Rập Saudi nhằm sản xuất nhiều hơn 12,5 triệu thùng dầu/ngày từ cuối năm 2009 có thể sẽ bị trở ngại.

Không thuyết phục được OPEC tăng sản lượng, các nước tiêu thụ phải tìm các nguồn cung cấp khác nhưng xem ra vấn đề không thể giải quyết một sớm một chiều. Tuần trước Tổng thống Mỹ George Bush đã đề nghị Quốc hội bãi bỏ lệnh cấm khai thác dầu trong vùng biển ngoài khơi nước Mỹ và trên vùng Bắc Cực thuộc bang Alaska. Quốc hội do đảng Dân chủ kiểm soát đã không chấp nhận đề nghị này, còn theo giới quan sát, cho dù Tổng thống Bush có thuyết phục được Quốc hội thì trước mắt ngành dầu mỏ Mỹ vẫn chưa thể khai thác dầu ngoài bờ biển vì đã 27 năm nay họ không làm như thế nữa. Chung quy, Mỹ chỉ có thể trông cậy vào các nguồn cung cấp quen thuộc từ Saudi Arabia và các đồng minh.

Không tăng được sản lượng thì phải giảm bớt nhu cầu. Khi giá xăng lên trên 4 đô la mỗi gallon, ngày càng có nhiều người Mỹ bỏ xe hơi chuyển sang dùng các phương tiện giao thông công cộng. Lần đầu tiên từ năm 1960, công ty đường sắt quốc gia Mỹ Amtrak ghi nhận sự tăng vọt lượng hành khách đi xe lửa và tàu điện ngầm, đến mức giới chuyên môn cảnh báo Amtrak sẽ không thể nào đáp ứng nổi nếu không được cấp tốc đầu tư tài chính để cải thiện đường sá cầu cống và mua sắm thiết bị.

Giá xăng dầu cao cũng có tác dụng thúc đẩy việc nghiên cứu và sử dụng các dạng năng lượng thay thế. Có nhiều nước đang phát triển ở châu Á như Malaysia bắt đầu lên kế hoạch xây dựng nhà máy điện nguyên tử, quy định tỷ lệ pha trộn nhiên liệu sinh học vào xăng dầu trong khi các nước giàu hơn thì đầu tư mạnh vào năng lượng mặt trời, năng lượng gió cùng các loại phương tiện giao thông ít sử dụng xăng dầu như xe lai xăng-điện (hybrid), xe điện và xe chạy bằng khí hydro (fuel-cell).

Trước đây các dạng năng lượng này đã từng được quan tâm với mục tiêu giảm khí thải nhà kiếng gây ra do đốt cháy nhiên liệu hóa thạch, nhưng do giá xăng dầu còn thấp nên việc đầu tư vào năng lượng mới tỏ ra không hiệu quả về mặt kinh tế. Nay thì giá dầu cao khiến cho việc đầu tư vào năng lượng sạch tỏ ra là xu hướng thời thượng, vừa giảm phụ thuộc vào dầu mỏ vừa góp phần làm trong sạch môi trường và ngăn chặn quá trình nóng lên của khí hậu trái đất.

Phải chăng đây là những đáp số cho bài toán giá dầu? Một số chuyên gia cho rằng với những chuyển động trong việc cắt giảm nhu cầu tiêu thụ dầu và sử dụng các dạng nhiên liệu thay thế, giá dầu khó mà tăng cao hơn nữa trong thời gian tới; mặt bằng giá mới được xác lập, 140 đô la Mỹ/thùng là đỉnh điểm khó có thể vượt qua. Ngược lại, nhiều chuyên gia khác cho rằng khi nhu cầu nhiên liệu của Trung Quốc, Ấn Độ và Trung Đông vẫn tăng theo đà phát triển kinh tế của các nước này thì triển vọng giá dầu lên tới mức 200 đô la/thùng là điều hoàn toàn có thể xảy ra trong năm nay.

Có một yếu tố tác động rất mạnh đến giá dầu, song nằm ngoài khả năng quản lý của ngành công nghiệp dầu mỏ: các yếu tố địa chính trị. Những cuộc xung đột vũ trang, bất ổn chính trị tại các vùng sản xuất dầu mỏ thường đe dọa làm gián đoạn nguồn cung cấp dầu và do đó đẩy giá dầu lên cao. Tuần trước, những chiến binh nổi loạn ở Nigeria tấn công một đường ống dẫn dầu của Công ty Shell và đầu tuần này công nhân tại một mỏ dầu của hãng Chevron ở Nigeria lại bắt đầu đình công làm gián đoạn việc cung cấp dầu từ nước sản xuất dầu lớn nhất châu Phi. Cuộc tập trận của không quân Israel trên Địa Trung Hải báo hiệu nguy cơ một cuộc xung đột lớn với Iran và làm bùng cháy ngọn lửa hận thù ở Trung Đông càng làm cho mối lo ngại về dầu mỏ thêm nặng nề hơn bao giờ.

Trong cục diện thế giới như vậy, thị trường dầu mỏ vẫn chưa thể bình ổn cho dù hầu hết mọi người ở mọi nơi trên trái đất đều đã ra sức tiết kiệm, thắt lưng buộc bụng để sống chung với giá dầu tăng cao trong mấy tháng qua.

HUỲNH HOA

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Có thể bạn quan tâm

Tin mới