(KTSG Online) - Tình trạng thiếu quy định kiểm soát giết mổ đối với chó mèo là một trong những nguyên nhân khiến nạn trộm chó hoành hành khắp cả nước trong hàng chục năm qua. Để siết chặt việc kinh doanh các loại thịt này, phải bắt đầu từ kiểm soát thú y và thuế.
- Thông tư số 01/2026/TT-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường: Quy định về kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật trên cạn
- Rút ngắn quá trình kiểm dịch động vật
Dù Luật An toàn thực phẩm nghiêm cấm việc sản xuất, kinh doanh thịt chưa qua kiểm tra thú y. Theo quy định việc giết mổ động vật để kinh doanh phải được cơ quan thú y thực hiện kiểm soát theo quy trình đối với những động vật nằm trong danh mục động vật thuộc diện phải kiểm soát giết mổ.
Tuy nhiên, theo quy định này “chó và mèo” không nằm trong danh mục động vật thuộc diện phải kiểm soát giết mổ được quy định tại Thông tư 09/2016/TT-BNNPTNT của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (1).
Hiện nay, các quán bán thịt chó mèo như thực phẩm nhưng lại nằm ngoài vòng kiểm soát giết mổ của ngành thú y. Đây là kẽ hở dẫn đến việc tư do thu mua chó mèo trôi nổi, không có nguồn gốc, góp phần làm nạn trộm cắp chó mèo hoành hành trong vài chục năm qua.
Mới đây nhất, ngày 7-2, Phòng Cảnh sát Hình sự thuộc Công an tỉnh Gia Lai bắt giữ một đường dây trộm chó quy mô lớn. Theo khai nhận của nhóm này, từ năm 2025 đến nay họ đã trộm khoảng 5.200 con chó, tổng trọng lượng khoảng 52 tấn, bán được khoảng 2,6 tỉ đồng (2).
Ngày 8-2, Công an xã Đông Thạnh, TPHCM đã triệt phá một nhóm người chuyên trộm mèo. Nhóm này gồm hàng chục người, theo khai nhận tại công an, mỗi đêm một người trong nhóm bắt trộm được 5-5 con mèo. Như vậy, mỗi tháng có hàng ngàn con mèo bị bắt bán cho các quán thịt mèo, trong đó có rất nhiều mèo của người dân nuôi (3).
Có thể nói, việc mua bán, giết mổ không được quản lý chặt chẽ đã góp phần làm cho nạn bắt trộm chó mèo hoành hành suốt mấy chục năm qua. Việc bắt giữ có băng nhóm trộm chó mèo là cần thiết nhưng chưa phải là giải pháp tận gốc.
Đầu năm nay, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Thông tư 01/2026/TT-BNNMT quy định về kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật trên cạn có hiệu lực từ ngày 1-1-2026. Theo quy định trong thông tư này, nhóm gia súc thuộc diện phải kiểm dịch bao gồm trâu, bò, lừa, ngựa, la, dê, cừu, lợn, thỏ, chó, mèo và các loài gia súc nuôi khác.
Với cơ sở pháp lý từ Thông tư 01 nói trên, cơ quan chức năng cần sớm áp dụng quy định kiểm dịch đối với các điểm mua bán chó mèo sống và kiểm soát thú y đối với thịt chó mèo tiêu thụ trên thị trường.
Song song với quản lý thú y, cần quản lý thuế đối với các hàng quán bán chó mèo sống, thịt chó mèo quy mô lớn. Khi bị siết về hóa đơn chứng từ mua bán, các điểm này sẽ khó khăn hơn trong việc mua bán chó mèo, đặc biệt là việc mua từ các nhóm trộm cắp.
Một khi đầu vào - đầu ra của chó mèo bị đưa vào kiểm soát về cả thuế lẫn thú y, nơi nào mua bán trôi nổi chó mèo sống và thịt chó mèo không rõ nguồn gốc sẽ bị xử phạt. Với việc chận đầu ra của chó mèo không rõ nguồn gốc, nạn trộm cắp sẽ bị ngăn chận tận gốc vì không tiêu thụ được chó mèo bắt được.
------------------------
(1) http://sattp.hochiminhcity.gov.vn/ArticleDetail.aspx?NewsID=7938
(2) https://nld.com.vn/vu-trom-5200-con-cho-thu-loi-bat-chinh-26-ti-dong-cong-an-phat-thong-bao-moi-196260208164842775.htm
(3) https://tuoitre.vn/triet-pha-nhom-trom-meo-lon-o-tp-hcm-chuyen-du-meo-bang-ca-chien-20260208171026528.htm
