Nhật Bản số hóa phong tục trao danh thiếp truyền thống
Ricky Hồ
(TBKTSG Online) - Do ảnh hưởng của dịch bệnh, người Nhật Bản ít có cơ hội gặp gỡ, trao đổi danh thiếp. Nhiều người trẻ đang quay qua mạng xã hội để thỏa mãn nhu cầu kết nối, làm việc của họ. Khuynh hướng mới này khiến các công ty kiếm tiền từ thị trường danh thiếp ở Nhật Bản phải xoay chuyển để thích ứng.
 |
| Sansan: Phần mềm của Sansan cho phép người tham gia hội thảo trực tuyến tạo mã QR dẫn đến trang có đăng các thông tin in trên danh thiếp - Ảnh: Nikkei |
Thay đổi quan trọng
Một phụ nữ ở độ tuổi 30 đang làm việc cho công ty nhân sự ở Tokyo cho biết công ty của cô bắt đầu làm việc từ xa từ tháng 4. Và cô không thể trao danh thiếp với các khách hàng tiềm năng qua các hội thảo trực tuyến.
“Trong các hội nghị trực tuyến, tôi có thể biết tên người đang trình bày, nhưng tôi thường cảm thấy không an tâm lắm khi không biết được chức danh của họ. Khó có thể hỏi về chức danh, và bạn sẽ không biết là ai có quyền quyết định”, cô nói. Chẳng hạn, khi không rõ ai đang đảm trách một dự án, cô nói khó có thể biết sẽ liên lạc với ai.
Theo ước đoán của Sansan, công ty hàng đầu về phần mềm quản lý danh thiếp ở Nhật Bản, khoảng 3 tỉ danh thiếp được trao tay tại nước này trong năm 2018. Việc trao đổi này là một phong tục quan trọng trong văn hóa kinh doanh ở Nhật Bản bởi nó giúp mọi người hình dung mối quan hệ giữa họ, biết rõ vai trò của đối tác trong hệ thống cấp bậc của công ty hoặc chính quyền.
Làm việc từ xa đã khiến mối giao tiếp này khó hơn. Và Sansan đang bắt đầu có giải pháp thay thế cho việc trao đổi danh thiếp truyền thống.
Tháng 5 vừa rồi, công ty này đã thêm chức năng vào phần mềm quản lý danh thiếp cá nhân Eight. Chức năng này cho phép người tham gia hội nghị video trực tuyến trên nền tảng như Zoom tạo mã QR dẫn đến các thông tin in trên danh thiếp của họ. Những người tham gia hội nghị có thể dùng smartphone để quét mã QR và có được thông tin với danh thiếp của họ.
Hãng cũng củng cố mảng dịch vụ khách hàng doanh nghiệp với dữ liệu của 6.000 công ty. Khách có thể tra cứu các thông tin trên danh thiếp được lưu trữ trên trang mạng.
Sansan bắt đầu số hóa việc lưu trữ thông tin trên danh thiếp bằng cách dùng smartphone hay máy scan danh thiếp giấy rồi tải lên mạng. “Danh thiếp giấy chỉ là bước đầu của dịch vụ chúng tôi cung cấp”, Giám đốc công ty Yusuke Otsu nói.
Số danh thiếp được Sansan lưu trữ vào tháng 5 vừa rồi đã giảm 60% so với năm trước đó. Ngay cả sau khi đại dịch kết thúc, làm việc từ xa vẫn được nhiều công ty áp dụng. Một khảo sát của trung tâm tư vấn năng suất lao động Japan Productivity Center thực hiện vào giữa tháng 5 vừa rồi cho thấy: 63% người tham gia khảo sát đã nói rằng họ vẫn sẽ làm việc từ xa dù đã dịch bệnh đã được kiểm soát.
Thị trường mới
Một thị trường tiềm năng đang mở ra tại Nhật Bản. Trang tìm việc Wantedly đã tạo thêm ứng dụng quản lý danh thiếp cho phép 4 triệu người dùng app đăng các thông tin về nghề nghiệp và kỹ năng của họ. Số danh thiếp mà công ty xử lý trong tháng 4 đã giảm 30% so với tháng 1.
CEO Akiko Naka của Wantedly nói công ty sẽ tăng tính năng cho phép người dùng có thể quản lý các mối quan hệ làm ăn trên mạng mà không cần phải trao đổi danh thiếp giấy.
Các nhà nghiên cứu nói họ không biết việc trao đổi danh thiếp du nhập từ phương Tây vào Nhật Bản khi nào, nhưng tầm quan trọng của danh thiếp vẫn còn rõ rệt trong đời sống kinh doanh hiện tại. Nhiều công ty Nhật có những bài giảng hay khóa đào tạo về cách trao danh thiếp trong phần đào tạo nhân viên mới.
Danh thiếp có vai trò ít quan trọng hơn ở châu Âu và Mỹ, và người ta thường trao danh thiếp vào cuối buổi gặp hơn là khi bắt đầu. Mạng xã hội cũng trở nên phổ biển hơn trong việc tự giới thiệu về bản thân. Nền tảng tự giới thiệu LinkedIn có hơn 690 triệu người sử dụng trên thế giới, trong đó ở Mỹ là 169 triệu người. Năm 2016, LinkedIn đã được bán lại cho Microsoft với giá 26,2 tỉ đô la.
Người dùng LinkedIn có thể chia sẻ các thông tin về học vấn, nghề nghiệp và kỹ năng của họ, cùng với những thông tin về nơi làm việc và chức danh. Thống kê cho thấy, cứ mỗi 7 giây thì có một người tìm được việc làm nhờ trang mạng này.
Dịch bệnh cũng làm tăng vai trò của mạng xã hội. Khi Uber Technologies công bố kế hoạch cắt giảm hàng ngàn việc làm trên toàn thế giới, hãng này đã công bố luôn trang LinkedIn của từng nhân viên trên trang mạng của hãng.
Quan niệm “danh thiếp là bộ mặt của bạn” phản ánh cách giới doanh nhân Nhật Bản tiếp xúc với khách hàng tiềm năng và xây dựng mạng lưới kinh doanh của họ. Nhưng cách thức làm việc giờ đây đã thay đổi. Và danh thiếp cùng cách trao nhận truyền thống tại Nhật Bản sẽ phải thay đổi theo. Đó là "bộ mặt số" của văn hóa kinh doanh tại xứ sở mặt trời.
Theo Nikkei Asian Review
