(KTSG Online) - Khi Quốc hội thảo luận về ngưỡng miễn thuế thu nhập cho hộ kinh doanh, điều người dân quan tâm không chỉ là mức doanh thu được miễn thuế mà quan trọng hơn là câu hỏi: cơ sở nào đưa ra mức 500 triệu, 1 tỉ hay 3 tỉ đồng?
- Đề xuất nâng doanh thu miễn thuế của hộ kinh doanh lên 3 tỉ đồng
- Hà Nội chưa cấm đồng loạt xe máy xăng đi vào Vành đai 1 từ 1-7
Tại kỳ họp Quốc hội vừa kết thúc hôm 24-4, khi thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, vấn đề được người dân quan tâm là ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân, không chịu thuế giá trị gia tăng đối với hộ và cá nhân kinh doanh, cũng như mức doanh thu được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp.
Đại biểu Nguyễn Duy Thanh, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau đề xuất nâng mức doanh thu miễn thuế lên 3 tỉ đồng/năm và ông chứng minh tại sao đưa ra con số 3 tỉ đồng này rất dễ hiểu. Theo ông Thanh, nếu lấy mức 3 tỉ đồng chia đều cho 12 tháng thì doanh thu mỗi tháng khoảng 250 triệu đồng. Sau khi trừ tất cả chi phí thuê mặt bằng, lãi suất, nhân công, hộ kinh doanh chỉ còn lời khoảng 10%, tức khoảng 20 triệu đồng. Một hộ gồm hai vợ chồng, hai con thì chia ra bốn người, thu nhập bình quân đầu người là rất thấp (1).
Phân tích của đại biểu Nguyễn Duy Thanh đặt ra vấn đề cơ sở tính toán khi đưa ra một con số quy định nào đó. Chẳng hạn, nếu quy định ngưỡng miễn thuế là 1 tỉ hay 2 tỉ đồng thì Bộ Tài chính nên đưa ra thuyết minh tại sao lại đưa ra con số đó, tác động đến thu nhập người chịu thuế ra sao, các con số về nguồn thu thuế liên quan tương ứng với từng mức miễn thuế. Cách xây dựng quy định như vậy sẽ dựa trên định lượng và bảo đảm tính khoa học hơn.
Tương tự con số về thuế, hiện nay thành phố Hà Nội đang bắt đầu triển khai vành đai phát thải thấp, dự kiến thí điểm hạn chế xe xăng dầu đi vào vùng phát thải thấp chung quanh hồ Hoàn Kiếm. Từ cuối năm ngoài, chính quyền thành phố này cũng đã nhiều lần đặt vấn đề hạn chế xe xăng dầu vào nội đô với lý do đây là nguồn phát thải chính.
Tuy nhiên, các con số thuyết minh cho lý do này thì lại chênh lệch quá nhiều dẫn đến tính thuyết phục không cao. Cuối năm 2024, theo số liệu của Sở Tài nguyên Môi trường Hà Nội, trong 5 nguồn gây ô nhiễm không khí thì phương tiện giao thông chiếm đến 56% (2).
Thế nhưng, một số liệu khác được Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đưa ra vào giữa năm 2025 lại cho biết, khí thải phương tiện giao thông ở Hà Nội không phải nguồn gây ô nhiễm không khí lớn nhất mà chỉ chiếm 15% (3).
Còn theo phân tích cuối năm 2025 của tổ chức phi chính phủ Mạng lưới Không khí sạch Việt Nam, ô nhiễm không khí tại Hà Nội bị tác động rất nhiều bởi hàng loạt nhà máy xi măng công suất lớn, nhà máy nhiệt điện, nhà máy thép. Những nhà máy - nguồn phát thải này nằm ở các tỉnh, thành phố bao quanh Hà Nội như Ninh Bình, Hưng Yên, Quảng Ninh, Hải Phòng. Phân tích này dẫn một nghiên cứu của Ngân hàng Thế giới (World Bank) năm 2022 cho thấy, chỉ có 30% lượng bụi mịn ở Hà Nội bắt nguồn từ các hoạt động trong nội đô. Còn lại, ô nhiễm đến từ các tỉnh lân cận khu vực Đồng bằng sông Hồng, các nguồn phát thải xuyên biên giới và yếu tố tự nhiên (4).
Hai câu chuyện về số liệu ngưỡng miễn thuế cho hộ kinh doanh hay tỷ lệ ô nhiễm do xe xăng dầu ở Hà Nội cho thấy, những chủ trương, quy định dù cần thiết đến đâu cũng phải kèm theo phân tích trên cơ sở khoa học và dựa trên số liệu.
Người đóng thuế cần được Bộ Tài chính phân tích về ngưỡng chịu thuế 1 tỉ đồng hay 2 tỉ đồng sẽ tác động thế nào đến nguồn thu ngân sách. Tương tự, việc giảm phát thải là cần thiết những chênh lệch quá lớn giữa hai con số 56% và 15% về tỷ lệ gây ô nhiễm không khí khiến người dân phải đặt câu hỏi: tỷ lệ nào là chính xác? Bởi lẽ, mỗi tỷ lệ sẽ cần lộ trình khác nhau trong việc triển khai vành đai phát thải thấp ở Hà Nội.
Mục tiêu tốt đẹp, hợp lý của một chính sách là rất cần thiết nhưng kèm theo đó nên là việc thuyết phục người dân đồng tình hưởng ứng.
Muốn người dân thực hiện các quy định một cách tự nguyện, không có cách nào tốt hơn là cơ quan nhà nước đưa ra thuyết minh dựa trên cơ sở khoa học và số liệu chính xác.
-------------------------------
(1) https://www.vietnamplus.vn/sua-luat-thue-de-xuat-nang-nguong-doanh-thu-len-3-ty-dong-siet-chia-nho-phap-nhan-post1106513.vnp
(2) https://vnexpress.net/cac-nguon-gay-o-nhiem-khong-khi-o-ha-noi-4817743.html
(3) https://vnexpress.net/khi-thai-phuong-tien-giao-thong-chiem-15-o-nhiem-khong-khi-o-ha-noi-4916848.html
(4) https://vnexpress.net/tai-sao-ha-noi-mac-ket-trong-vong-xoay-o-nhiem-khong-khi-4955752.html
