Chủ Nhật, 4/12/2022, 21:25
29 C
Ho Chi Minh City

Đặt báo in

Thông tin quảng cáo

Thông tin quảng cáo



Tăng giá là cần thiết nhưng…

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Tăng giá là cần thiết nhưng…

Giá xăng dầu tăng sẽ tác động xấu đến mắt bằng giá cả chung của cả nền kinh tế – Ảnh: Hữu Thắng

(TBKTSG) – Giá các loại xăng, dầu ở Việt Nam đã bắt đầu tăng từ 10 giờ sáng ngày 21-7 theo quyết định của liên bộ Tài chính – Công Thương. Trong bối cảnh giá dầu thô trên thị trường thế giới tăng vọt, có lúc gần chạm mức 150 đô la Mỹ/thùng, thì đây không phải là quyết định hoàn toàn bất ngờ.

Về phía Chính phủ, dù mục tiêu chống lạm phát vẫn là ưu tiên hàng đầu, nhưng cũng không thể ghìm giá xăng, dầu lâu hơn nữa, do ngân sách sẽ không kham nổi khoản bù lỗ có thể lên đến bốn tỉ đô la Mỹ trong năm nay.

Trong đợt tăng giá này, xăng đã được điều chỉnh lên sát với mặt bằng giá của thị trường (xăng 92 lên 19.000 đồng/lít). Nhà nước chỉ còn phải bù lỗ đối với các mặt hàng dầu. Trong đó, dầu diesel có số lượng tiêu thụ lớn nhất và cũng là sản phẩm được bù lỗ nhiều nhất (tăng 14%, lên 15.950 đồng/lít). Đây là giải pháp có thể hạn chế tác động xấu của việc tăng giá đối với nền kinh tế, do dầu diesel hầu hết được sử dụng trong các ngành công nghiệp và dịch vụ vận tải.

Xăng, dầu tăng giá chắc chắn tác động xấu đến mặt bằng giá cả chung của cả nền kinh tế. Theo Bộ Tài chính, ảnh hưởng trực tiếp của đợt điều chỉnh này lên chỉ số giá cả là 0,5-0,7%. Tuy nhiên, phần tác động dây chuyền trong các ngành công nghiệp và dịch vụ mới là đáng kể và con số cụ thể là bao nhiêu thì đến nay vẫn chưa biết.

Trong các ngành công nghiệp và dịch vụ thì giá thành sản xuất điện, thép, vật liệu xây dựng, gốm sứ, hàng dệt và dịch vụ vận tải sẽ bị ảnh hưởng nhiều nhất. Riêng dầu hỏa, dù có mức tăng giá cao nhất (tăng 6.100 đồng/lít, lên 20.000 đồng/lít), nhưng nhờ chính sách trợ cấp dầu thắp sáng cho các hộ nghèo của Chính phủ, nên hạn chế được phần nào khó khăn cho họ.

Mối bận tâm chính của người dân hiện nay là giá xăng, tăng tới 4.500 đồng/lít và không còn được Nhà nước bù lỗ nữa. Hiện nay, xăng chủ yếu được sử dụng cho các phương tiện vận chuyển cá nhân như ô tô con, xe gắn máy và tắc ráng (ở vùng đồng bằng sông Cửu Long).

Việc những người sở hữu ô tô cá nhân phải chi thêm một số tiền để đổ xăng sẽ chẳng hại gì cho nền kinh tế cũng như đời sống xã hội. Nhưng với gần 25 triệu người sở hữu xe gắn máy, với những người chạy tắc ráng, cuộc sống của họ sẽ bị ảnh hưởng.

Dù sao, tăng giá, xăng, dầu vẫn là việc không thể không làm. Trước mắt, nó sẽ hạn chế được hoạt động xuất lậu qua biên giới và giảm gánh nặng bù lỗ cho ngân sách của Chính phủ.

Chính sách bù giá xăng dầu có mặt tích cực, nhưng cũng làm nảy sinh không ít tiêu cực. Việc bù giá sẽ giúp cho doanh nghiệp giảm giá thành sản phẩm và dịch vụ, còn người dân bớt đi một khoản chi.

Nhưng nó cũng khiến cho doanh nghiệp và người dân ít quan tâm đến việc tiết kiệm năng lượng, thậm chí còn sử dụng lãng phí. Việt Nam hiện là một trong những nước sử dụng năng lượng lãng phí nhất trên thế giới, với hiệu quả chưa bằng một phần ba của Nhật Bản và kém Mỹ 2,7 lần. Ngay trong khu vực, để làm ra cùng một giá trị sản phẩm như nhau, Việt Nam phải tiêu tốn nhiều năng lượng hơn đến 1,5-1,7 lần so với Thái Lan, Trung Quốc và Malaysia.

Từ nhiều năm qua, Chính phủ luôn kêu gọi doanh nghiệp và người dân tiết kiệm, trong đó có xăng, dầu, nhưng kết quả rất hạn chế. Mức tiêu thụ xăng, dầu vẫn tăng đều đặn 10%/năm, riêng năm 2008 dự kiến sẽ tăng tới 20%.

Giải pháp tốt nhất để khơi dậy ý thức tiết kiệm nơi người dân và cộng đồng doanh nghiệp là chấm dứt bù giá. Với giá xăng, dầu cao như hiện nay, chắc chắn nhiều người sẽ phải tính toán lại việc đi lại bằng xe gắn máy và xe đạp, xe buýt sẽ được ưa chuộng hơn.

Về phía doanh nghiệp, khi đầu tư họ sẽ phải cân nhắc chọn lựa những máy móc thiết bị có hiệu suất năng lượng cao, thay vì mua những dây chuyền thiết bị rẻ tiền nhưng tiêu tốn nhiều năng lượng như lâu nay. Sử dụng tiết kiệm xăng, dầu còn góp phần cải thiện môi trường không khí, ùn tắc giao thông và giảm nhập siêu.

Chính sách bù giá xăng, dầu không chỉ là gánh nặng cho ngân sách, mà còn ảnh hưởng đến việc phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng phục vụ cho nhu cầu phát triển của nền kinh tế. Càng phải bù giá nhiều, thì ngân sách dành cho đầu tư phát triển sẽ càng giảm.

Tuy nhiên, giá xăng, dầu tăng có thể gây áp lực về nhu cầu lên ngành điện. Để tiết kiệm, rất có thể một số doanh nghiệp và người dân sẽ hạn chế sử dụng gas, dầu để chuyển sang dùng điện.

Để chia sẻ gánh nặng với những người nghèo khi phải quyết định tăng giá xăng, dầu, Chính phủ đã áp dụng các chính sách trợ cấp lương thực, dầu thắp sáng, hỗ trợ dầu cho hoạt động đánh cá của ngư dân và cấp sổ bảo hiểm y tế miễn phí. Đây là chính sách xã hội cần thiết, nhưng vấn đề đặt ra là phải có biện pháp quản lý chặt chẽ để trợ cấp của Chính phủ thực sự đến được tay người nghèo, tránh bị tham ô, cắt xén.

TẤN ĐỨC

Tăng giá xăng dầu và chỉ số CPI

Việc tăng giá xăng dầu sẽ chỉ ảnh hưởng đến chỉ số CPI trong vòng 2-3 tháng và ảnh hưởng rõ rệt nhất sẽ thể hiện ở chỉ số CPI tháng 8. Quyết định tăng giá xăng dầu là một việc khó khăn nhưng cần thiết. Giá dầu thế giới đã tăng mạnh và gánh nặng đè lên ngân sách cũng tăng theo.

Việc tăng giá xăng dầu sẽ ảnh hưởng đến CPI theo cả hai hướng trực tiếp và gián tiếp, và dĩ nhiên tác động gián tiếp sẽ lớn hơn và mất nhiều thời gian hơn. Mức giá xăng dầu cao về cơ bản ảnh hưởng đến vận tải, vật liệu xây dựng, lương thực, thực phẩm vì đều là những mặt hàng cần dùng nhiên liệu để sản xuất hoặc vận chuyển. Tất cả chiếm khoảng 62% rổ hàng hóa nên tác động gián tiếp sẽ lớn hơn. Tôi ước đoán tổng thể tác động dự kiến lên CPI sẽ vào khoảng 1-1,5% nhưng sẽ được phân bổ trong vài tháng.

Điều này sẽ khiến những người nghĩ CPI đã qua đỉnh của nó thất vọng nhưng sớm muộn gì việc tăng giá xăng dầu cũng phải xảy ra. Mức chênh lệch giữa giá xăng dầu trong nước và quốc tế ngày càng tăng, tôi coi là mức lạm phát tiềm tàng, giờ đây đã được giảm bớt đáng kể. Nói cách khác, tăng giá xăng dầu là tin xấu trong ngắn hạn nhưng thực sự là tin tốt trong trung và dài hạn.

Có ba điểm quan trọng chính cần lưu ý. Đây có thể là lần tăng giá xăng dầu cuối cùng trong chu kỳ hiện nay khi mức giá này đã gần với giá quốc tế và dầu thô thế giới hiện đang có khuynh hướng giảm. Thứ hai đây là tin tốt đối với trái phiếu vì tình hình tài chính của Chính phủ sẽ lành mạnh hơn nếu không phải bù lỗ cho xăng dầu nữa. Và thứ ba, giá xăng dầu tăng sẽ làm giảm nhu cầu và sự lãng phí trong nền kinh tế.

Giá xăng trước đây được trợ giá nhiều đã giữ cho nhu cầu ở mức cao giả tạo và khuyến khích sự đầu cơ. Bây giờ khi giá đã gần với giá quốc tế, những điều nói trên sẽ được giảm bớt trong nền kinh tế, điều mà chúng tôi thực sự tin rằng sẽ làm giảm lạm phát trong tương lai.

Fiachra Mac Cana, Giám đốc điều hành, Trưởng bộ phận nghiên cứu của Công ty Chứng khoán TPHCM (Thủy Triều ghi

 

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới