Thứ Ba, 16/04/2024
32 C
Ho Chi Minh City

Thái Lan lo ngại khi nông dân mở rộng diện tích canh tác các giống lúa Việt Nam

Ricky Hồ

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

(KTSG Online) – Nông dân Thái Lan đang âm thầm chuyển sang canh tác các giống lúa Việt Nam bởi dễ canh tác hơn nhưng lại  có hạt cơm mềm tương tự gạo Thái và được người tiêu dùng ưa chuộng. Tuy vậy, nhà chức trách Thái Lan đang lo ngại cho danh tiếng của các loại gạo có thương hiệu của Thái Lan.

Nông dân tỉnh Khon Kean ở miền Trung Thái Lan cầu cho vụ mùa thuận lợi. Thái Lan có các quy định nghiêm ngặt về nhập khẩu cây con giống, nhưng các giống lúa Việt Nam đang được nông dân sử dụng nhiều trên các cánh đồng do năng suất cao hơn. Ảnh: Reuters

Nikkei Asia bình luận, tương lai của ngành lúa gạo Thái Lan đang thay đổi liên tục, ý nói bất định, khi những “kẻ xâm nhập” gần như không thể phát hiện được đang lan rộng trên khắp các cánh đồng của cường quốc xuất khẩu gạo lớn thứ hai thế giới.

“Hơn 1 triệu rai (hơn 160.000 ha) ở miền trung Thái Lan đã trở thành nơi trồng các giống lúa Việt Nam.  Không ai phân biệt được đâu là lúa Thái Lan chính hiệu đâu là lúa Việt Nam”, theo lời ông Charoen Laothamatas, Chủ tịch Hiệp hội các nhà xuất khẩu gạo Thái Lan (TREA). Hiệp hội này theo dõi chặt chẽ việc sản xuất lúa gạo hàng năm, với các cuộc trò chuyện và khảo sát được thực hiện với nông dân, các nhà máy xay xát và thương lái địa phương.

Về cơ bản, không thể phân biệt được loại giống khác nhau đang gieo trồng trên đồng ruộng. Nhưng xu hướng các giống lúa Việt Nam đang được canh tác trên đất Thái Lan đã đặt ra câu hỏi về toàn bộ chiến lược xây dựng thương hiệu gạo xuất khẩu của Thái Lan mà người Thái tự hào quảng cáo là hàng thật và chất lượng hàng đầu trong nhiều năm qua.

“Nếu chúng ta không hành động, tôi nghĩ toàn bộ ngành lúa gạo của chúng ta sẽ gặp nguy hiểm, vì chúng ta luôn quảng bá gạo của mình là loại gạo cao cấp. Làm thế nào chúng ta có thể duy trì chất lượng và tính xác thực để duy trì vị trí nhà xuất khẩu gạo lớn của thế giới?”, ông Charoen phát biểu.

Thái Lan có Đạo luật bảo vệ giống cây trồng nghiêm ngặt, cấm nhập khẩu các chủng loại hàng hóa chính vào vương quốc. Do đó, tất cả các giống lúa Việt Nam trồng trên đất Thái Lan đều là bất hợp pháp, được trồng bằng giống nhập lậu qua biên giới. Không ai có thể nhận ra sự khác biệt nếu không xét nghiệm DNA, nông dân ngày càng phớt lờ các hạn chế pháp lý.

Srichan Kanta, một nông dân 48 tuổi ở tỉnh Nakhonsawan, cách Bangkok 240 km về phía bắc, cho biết: “Đây là một giống tốt vì có thể trồng dễ dàng và rất khỏe, kháng sâu bệnh. Hạt cơm khá mềm, phù hợp với nhu cầu thị trường”.

Giống lúa Việt Nam trồng ở Thái Lan được cho là giống Jasmine 85, có thể thu hoạch chỉ 90 ngày sau khi trồng. Điều này giúp nông dân Thái dễ dàng trồng trọt nhiều vụ trong năm, đặc biệt là ở miền trung Thái Lan, nơi có hệ thống thủy lợi tốt, cho phép canh tác quanh năm.

Ngược lại, các giống lúa Thái khó trồng hơn. Đặc biệt là giống Hom Mali cao cấp, thơm hơn nhưng mất tới 120 ngày để tăng trưởng và chỉ có thể trồng được ở một số khu vực cao nguyên phía đông bắc một vụ mỗi năm, tùy theo lượng mưa.

Hiện không ai biết chính xác giống lúa Việt Nam được đưa vào các tỉnh miền Trung Thái Lan khi nào. Nhưng ông Charoen ước tính rằng trong vài năm qua đã có hơn 160.000 ha đất chuyển sang trồng các giống Việt Nam. Giống lúa từ Việt Nam được đưa lậu vào trên những xe tải lớn, bởi thương lái nhận thấy nhu cầu của nhà nông Thái đang tìm kiếm giống lúa có năng suất cao, giá thành rẻ hơn do ngắn ngày.

Thái Lan từng đứng đầu thế giới về xuất khẩu lúa gạo trong hơn ba thập niên từ cuối 1970 đến năm 2010. Nhưng từ năm 2011, xuất khẩu lúa gạo của Ấn Độ và Việt Nam đã qua mặt Thái Lan. Ảnh: Reuters

Tập trung vào các giống lúa phẩm cấp cao, theo Nikkei Asia, không giúp Thái Lan tránh khỏi sự cạnh tranh gay gắt trên thị trường gạo quốc tế. Thái Lan là nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới trong hơn ba thập niên, từ cuối những năm 1970 đến năm 2010. Nhưng kể từ năm 2011, các đối thủ khác đã qua mặt Thái Lan.

Ấn Độ hiện là nước xuất khẩu lớn nhất thế giới, với lượng xuất khẩu ước tính khoảng 22 triệu tấn trong năm 2022. Trong nhiều năm qua, Thái Lan cạnh tranh vị trí thứ hai với Việt Nam với sản lượng xuất khẩu đạt gần 7 – 7,5 triệu tấn mỗi năm. Theo Viện Nghiên cứu Phát triển Thái Lan (TDRI), sự cạnh tranh với Việt Nam trở nên gay gắt vì Thái Lan không thể cung cấp các loại gạo mà thị trường mong muốn với mức giá phù hợp.

Sự cạnh tranh mạnh mẽ từ Việt Nam đã gây thêm áp lực lớn. Doanh nhân của một hãng thương mại quốc tế cho rằng: “Sẽ là một vấn đề lớn nếu Thái Lan không phát triển được các giống lúa của riêng mình để đáp ứng các nhu cầu khác nhau trên thị trường toàn cầu và để các giống ngoại lai gây khó cho xuất khẩu gạo của nước này’.

Vụ lúa gạo thuộc Bộ Nông nghiệp Thái Lan, cơ quan giám sát nghiên cứu và phát triển lúa gạo, đã bị chỉ trích vì không cung cấp các giống lúa mới cho nông dân với năng suất tốt hơn. Nhưng bộ này cho biết họ đã phát triển 171 chủng loại để đáp ứng các nhu cầu khác nhau, từ các nhà hàng cao cấp đến bột gạo công nghiệp.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới