Thứ Ba, 5/07/2022, 21:02
29 C
Ho Chi Minh City

Đặt báo in

Thông tin quảng cáo

Thông tin quảng cáo

Thị trường chứng khoán năm 2021: Nhiều tín hiệu tích cực, lắm rủi ro chực chờ

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Thị trường chứng khoán năm 2021: Nhiều tín hiệu tích cực, lắm rủi ro chực chờ

Phạm Minh

(TBKTSG) – Thị trường chứng khoán đã khép lại một năm với nhiều cung bậc cảm xúc, từ giai đoạn bán tháo trong quí 1 khiến VN-Index giảm về vùng 660 điểm – mức thấp nhất trong vòng bốn năm, cho đến khoảng thời gian phục hồi và bứt tốc mạnh mẽ đặc biệt trong quí 4 bất chấp tình hình dịch bệnh vẫn ảnh hưởng mạnh tới kinh tế toàn cầu. Trong năm 2021, động lực nào để tiếp tục đặt niềm tin vào thị trường?

 

Thị trường chứng khoán năm 2021: Nhiều tín hiệu tích cực, lắm rủi ro chực chờ
Giới phân tích cho rằng đà tăng của thị trường chứng khoán trong năm 2020 có thể vẫn còn dư địa sang năm 2021 với niềm tin vào sự phục hồi mạnh mẽ của doanh nghiệp Việt. Ảnh: TTXVN

Lãi suất thấp tiếp tục dẫn dắt dòng tiền sang chứng khoán?

Đây cũng là yếu tố lớn thúc đẩy dòng tiền chảy sang kênh chứng khoán trong năm qua. Lượng tài khoản của những nhà đầu tư “Fo” (nhà đầu tư mới vào thị trường) tăng cao kỷ lục trong năm 2020 có thể là biểu hiện của sự dịch chuyển thói quen gửi tiền tiết kiệm – kênh đầu tư truyền thống sang đầu tư chứng khoán. Vì vậy, nhận định về lãi suất trong thời gian tới sẽ là quan trọng để đánh giá độ hấp dẫn dòng tiền của các kênh đầu tư.

Có hai nguyên nhân khiến mặt bằng lãi suất tiết kiệm thấp như thời điểm hiện tại. Một là tiền thừa, ứ đọng trong hệ thống ngân hàng, biểu hiện qua thanh khoản dư thừa kéo lãi suất trên thị trường liên ngân hàng thấp kỷ lục, với kỳ hạn một tháng nhiều thời điểm chỉ quanh khoảng 0,15%/năm. Tín dụng tăng chậm là nguyên nhân chính. Hai là chính sách tiền tệ thiên về nới lỏng, thông qua giảm lãi suất điều hành, ngoài ra Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cũng tiếp tục gia tăng cơ sở tiền thông qua nghiệp vụ mua ngoại tệ, bán tiền đồng trên thị trường ngoại hối.

Thời điểm cuối năm 2020, tín dụng đã tăng trở lại. Theo NHNN, tính đến ngày 21-12-2020, dư nợ tín dụng tăng 10,14% so với cuối năm 2019, tăng rất mạnh so với mức tăng 5,12% thời điểm cuối quí 3. Dự kiến cả năm 2020 tăng trưởng tín dụng có thể đạt 10,5-11%, không kém nhiều so với mức tăng 12,1% của năm 2019. Đây là con số khá ấn tượng, cho thấy nhu cầu vay vốn đã nóng hơn.

Gần đây, nhiều doanh nghiệp đã thay đổi chiến lược, chuyển sang đầu tư vào châu Á thay thế cho thị trường tại Mỹ và vùng Eurozone do môi trường lãi suất ở các khu vực này đã quá thấp. Trong đó, phải kể tới tập đoàn tài chính lớn nhất Nhật Bản – MUFG, họ đã đầu tư khoảng 15 tỉ đô la để mua cổ phần của các tổ chức tín dụng tại thị trường Thái Lan, Việt Nam, Indonesia và Philippines.

Câu hỏi đặt ra là khi nhu cầu vốn tăng thì lãi suất có tăng trở lại đủ để đảo ngược dòng tiền từ chứng khoán sang gửi ngân hàng?

Nếu tín dụng tăng mạnh và ngân hàng thiếu vốn thì việc tăng lãi suất tiền gửi là tất yếu. Lúc đó, khả năng lãi suất điều hành (bao gồm cả trần lãi suất huy động, cho vay) sẽ thể hiện vai trò quan trọng trong điều tiết lãi suất huy động trong năm sau. Hay nói cách khác, mục tiêu của chính sách tiền tệ trong năm sau sẽ chi phối mạnh mẽ mặt bằng lãi suất thương mại.

Trên thực tế, Mỹ là quốc gia có tầm ảnh hưởng lớn tới không chỉ các chính sách vĩ mô của Việt Nam mà còn của nhiều nước trên thế giới. Những động thái của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) luôn được cả thế giới theo dõi và có tác động nhất định tới động thái của NHNN. Dưới tác động của dịch bệnh, Fed luôn bày tỏ lập trường về việc tiếp tục duy trì lãi suất mục tiêu thấp trong thời gian dài, đi kèm duy trì các gói nới lỏng định lượng, nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Như vậy, NHNN cũng giảm được một áp lực phải tăng lãi suất tiền đồng trong năm sau và có thể tiếp tục duy trì bộ lãi suất điều hành ở mức thấp như thời điểm hiện tại để hỗ trợ phục hồi, tăng trưởng kinh tế.

Một yếu tố khác nữa là dòng vốn ngoại năm tới được kỳ vọng tăng mạnh với luận điểm Việt Nam là điểm sáng trong đầu tư. Nguồn cung ngoại tệ gia tăng sẽ tạo điều kiện để NHNN tiếp tục mua thêm được ngoại tệ bổ sung dự trữ ngoại hối giống như trong năm 2020, đi kèm với đó tiền đồng cũng được bơm mới ra thị trường. Đây sẽ là lượng thanh khoản để giảm bớt áp lực vốn cho ngân hàng thương mại trong trường hợp tín dụng tăng mạnh.

Tóm tại, với logic kể trên, trong năm tới, với một số yếu tố kỳ vọng bao gồm: Fed tiếp tục nới lỏng tiền tệ và không thay đổi lãi suất mục tiêu; Dòng vốn ngoại chảy vào thị trường trong nước duy trì đà tăng ổn định và không có thêm cú sốc tài chính nào mạnh như dịch Covid-19 thì bộ lãi suất điều hành (bao gồm cả trần lãi suất huy động, cho vay) sẽ có thể tiếp tục được duy trì như hiện tại và sẽ là chốt chặn cần thiết để níu mặt bằng lãi suất huy động, cho vay ở mức thấp trong trường hợp kênh tín dụng tăng mạnh trở lại. Lãi suất thấp đi kèm kỳ vọng về vaccin ngừa Covid-19 sẽ thúc đẩy phục hồi kinh tế sớm hơn chính là động lực để thúc đẩy dòng tiền chảy vào thị trường chứng khoán trong năm 2021.

Thị trường tăng mạnh nhưng khó đổ vỡ

Để làm rõ điểm này, ta có thể nhìn nhận sự tăng trưởng của thị trường thời điểm này với giai đoạn 2006-2007 – giai đoạn tiền khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Cả hai đều có điểm chung khi đồ thị chứng khoán dốc thẳng đứng, thể hiện đà tăng mạnh trong thời gian ngắn.

Cả hai đều là giai đoạn ăn nên làm ra từ chứng khoán. Tuy nhiên, có thể thấy rõ bối cảnh của hai giai đoạn khác nhau. Thời điểm hiện tại, kinh tế thế giới giống như vừa bước ra từ một cuộc suy thoái và ảnh hưởng của dịch Covid-19 vẫn được nhiều chuyên gia đánh giá là chỉ trong ngắn hạn. Và khi có vaccin thì dịch bệnh sẽ dần chấm dứt, hoạt động của doanh nghiệp và thương mại toàn cầu được khôi phục. Trong khi giai đoạn tiền khủng hoảng năm 2008 gắn liền với sự kiện hình thành và phình to của bong bóng tài sản. Với kỳ vọng rằng hoạt động doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục được cải thiện trong năm 2021, đi kèm kinh tế toàn cầu dần phục hồi, thì thị trường chứng khoán Việt Nam khó có thể sụp đổ như năm 2008, nếu có chỉ là giảm điều chỉnh và vẫn duy trì xu hướng tăng trong trung hạn.

Nhưng vẫn còn những lo ngại

Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại nhiều mối lo ngại cho thị trường, không chỉ trong năm 2021, mà có thể trong trung hạn. Một trong số đó là hệ quả của các động thái nới lỏng tiền tệ kéo dài của Fed. Các gói bơm tiền quy mô lớn đã khiến quy mô bảng cân đối của Fed tăng mạnh, từ hơn 4.100 tỉ đô la hồi đầu năm lên tới hơn 7.300 tỉ đô la vào ngày 14-12-2020, đồng nghĩa với việc có tới hàng ngàn tỉ đô la đã bơm ra thị trường chỉ trong năm 2020. Lãi suất thấp và cung tiền tăng cao có thể làm suy yếu đô la Mỹ.

Gần đây, nhiều doanh nghiệp đã thay đổi chiến lược, chuyển sang đầu tư vào châu Á thay thế cho thị trường tại Mỹ và vùng Eurozone do môi trường lãi suất ở các khu vực này đã quá thấp. Trong đó, phải kể tới tập đoàn tài chính lớn nhất Nhật Bản – MUFG, họ đã đầu tư khoảng 15 tỉ đô la để mua cổ phần của các tổ chức tín dụng tại thị trường Thái Lan, Việt Nam, Indonesia và Philippines. MUFG cũng là cổ đông lớn của VietinBank tại Việt Nam.

Dòng vốn rút khỏi các khu vực lãi suất thấp như Mỹ sẽ khiến đô la Mỹ càng suy yếu, trong khi cung tiền quá lớn sẽ mang lại kỳ vọng siêu lạm phát của đồng tiền này. Nó có thể mở màn cho một cuộc bán tháo khỏi các tài sản được trả lãi bằng đô la Mỹ, có thể khiến đồng tiền này rơi vào tình trạng siêu lạm phát mặc dù không dễ để có một cuộc tháo chạy xảy ra đối với đồng tiền đang được cả thế giới dự trữ. Nhưng nếu có, nó sẽ như một cuộc khủng hoảng tại Mỹ và tác động tới thị trường chứng khoán Việt Nam là hiện hữu.

Một rủi ro nữa là lãi suất thấp có thể kích thích bong bóng nhà đất tại Mỹ – điều đã diễn ra trong thời kỳ hậu khủng hoảng dotcom và dẫn tới khủng hoảng nợ dưới chuẩn năm 2008. Lãi suất cho vay mua nhà ở Mỹ đang rất thấp. Theo thống kê của Freddie Mac, lãi suất trung bình cho khoản vay 30 năm với lãi suất cố định giảm xuống chỉ còn 2,6%/năm – là mức thấp nhất trong 50 năm trở lại đây. Lập trường của Fed về việc duy trì lãi suất thấp có thể kích thích giá nhà đất tăng cao hơn khi việc sở hữu một ngôi nhà là dễ dàng. Bong bóng có thể được hình thành trong giai đoạn môi trường lãi suất thấp và đổ vỡ khi Fed tăng lãi suất trở lại. Hệ quả của khủng hoảng tài chính năm 2008 luôn là bài học lớn, có tác động tới hệ thống tài chính toàn cầu và dĩ nhiên cả thị trường chứng khoán Việt Nam.

Song trong ngắn hạn, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn đón nhận nhiều thông tin tích cực. Và đà tăng trong năm 2020 có thể vẫn còn dư địa sang năm 2021 với niềm tin vào sự phục hồi mạnh mẽ của doanh nghiệp Việt.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới