Thứ Sáu, 12/07/2024
35.6 C
Ho Chi Minh City

Thích ứng với thời gian nghỉ thai sản dài hơn

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Thích ứng với thời gian nghỉ thai sản dài hơn

(minh họa: Khều)

(TBKTSG) – Dự thảo chính sách cho phép nghỉ thai sản sáu tháng đang được Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam và Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội đưa ra lấy ý kiến rộng rãi trong nhân dân. Nhiều doanh nghiệp đang tính toán để thích ứng với sự điều chỉnh này.

Doanh nghiệp lo

Do các ngành sản xuất gia công đòi hỏi tính tỉ mỉ, khéo léo, cần cù, chịu khó, rất nhiều khâu không thể thay thế bằng lao động nam, nên các công ty thường ưu tiên tuyển nữ. Vì vậy, việc kéo dài thời gian nghỉ thai sản trước hết sẽ làm cho tình trạng gián đoạn công việc ở các khâu kéo dài thêm.

Ở một số công ty, số lao động nữ có thể chiếm tới 80-90% lực lượng lao động. Đối với những dây chuyền phức tạp, chỉ cần một vài vị trí bị khuyết người là không thể vận hành được. Theo một số cán bộ phụ trách nhân sự ở các công ty, trong tình hình thiếu hụt lao động phổ thông như hiện nay, sự thay đổi này sẽ góp phần đẩy chi phí tăng khoảng 5-10% trên tổng chi phí tiền lương, tùy theo cơ cấu lao động và đặc điểm ngành nghề.

Bà Lâm Thị Quỳnh Chi, Phụ trách nhân sự Công ty Sonion ở Khu công nghệ cao TPHCM (SHTP), cho biết: “Đối với các ngành gia công thiết bị điện tử như Công ty Sonion, nhân viên kỹ thuật muốn tham gia vào một chuyền mới, hay chuyển từ chuyền này sang chuyền khác phải trải qua quá trình đào tạo, tối thiểu là hai tháng, với chi phí khoảng 1,5 triệu đồng/người. Vì vậy, việc tuyển người thay thế hay hoán đổi vị trí giữa các chuyền đều làm gia tăng chi phí. Hiện nay, 80% lao động ở Sonion là nữ, công ty chỉ tuyển lao động nam vào các vị trí bảo trì, vận chuyển hàng hóa”.

Theo luật bảo hiểm xã hội hiện thời, người lao động sẽ được nhận bốn tháng lương trợ cấp thai sản. Nếu thời gian này được nâng lên sáu tháng, có nhiều khả năng bảo hiểm xã hội sẽ tiếp tục trả hai tháng cộng thêm này. Thế nhưng, một số doanh nghiệp đang lo liệu quỹ bảo hiểm xã hội có kham nổi gánh nặng chi phí tăng thêm này không.

Hiện nay, người ta đang nói nhiều đến nguy cơ vỡ quỹ bảo hiểm, không có sự phân biệt giữa các loại hình trợ cấp như ốm đau và thai sản, tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp, hưu trí và tử tuất… Vì vậy, chủ doanh nghiệp có thể sẽ gánh thêm một khoản chi nữa để lao động nữ sau khi sinh có thể yên tâm làm việc và gắn bó lâu dài với công ty.

Những hướng đi

Một khó khăn mà nhiều doanh nghiệp trong ngành sản xuất sử dụng nhiều lao động là sự biến động nguồn nhân lực. Nhiều công nhân nữ sau khi nghỉ thai sản bốn tháng thường xin nghỉ thêm 1-2 tháng không ăn lương để ở nhà chăm sóc con. Rất nhiều trong số đó không trở lại làm việc, ảnh hưởng lớn và gây tổn thất chi phí đào tạo của công ty, nhất là với những lao động lành nghề. Vì vậy, về mặt nào đó, chế độ thai sản sáu tháng sẽ góp phần làm giảm việc lao động nữ nghỉ việc sau khi sinh con.

Bà Nguyễn Ngọc Hà, Phó ban nghiệp vụ tổng hợp Công ty Giày Phú Lâm, cho biết: “Thực tế hiện nay, rất nhiều lao động nữ xin nghỉ thêm 1-2 tháng không hưởng lương sau khi nghỉ thai sản. Phần lớn trong số đó là từ các tỉnh đến thành phố mưu sinh, họ không yên tâm khi để con ở quê cho người thân chăm sóc. Được nghỉ thai sản dài hơn là mong muốn của nhiều người lao động nhằm giúp họ có thể thu xếp được việc nhà để quay lại làm việc”. 

Tuy nhiên bà Hà phân tích thêm, ở các bộ phận gián tiếp, một người nghỉ thai sản sẽ ảnh hưởng đến công ty nhiều hơn mười công nhân nghỉ, áp lực đối với những người còn lại, các khoản chi phí theo đó cũng gia tăng, chứ không dừng lại ở mức chi phí 5-10%.

Ông Tô Minh Thuận, Trưởng phòng tư vấn và triển khai các giải pháp nhân sự của Công ty NetViet, cho biết nhiều công ty đã quyết định thuê ngoài (outsourcing) để lấp vào những vị trí trống do không tuyển được người, do nhân viên nghỉ việc đột xuất hoặc thay thế người nghỉ thai sản tạm thời trong bốn tháng. Nếu chế độ thai sản được điều chỉnh tăng thêm hai tháng nữa, chắc chắn nhu cầu thuê ngoài cho các bộ phận gián tiếp sẽ tăng mạnh từ tỷ lệ khá khiêm tốn 2% như hiện nay.

Theo ông Thuận, công ty sử dụng dịch vụ thuê ngoài phải trả mức lương cao hơn khoảng 30% so với mức chi phí cho nhân viên chính thức ở cùng vị trí. Chẳng hạn, một nhân viên kế toán thuê ngoài có mức lương 4-5 triệu đồng, thay vì chỉ là 3 triệu nếu làm chính thức. Bù lại, nhân viên thuê ngoài có thể bắt tay vào việc ngay, vừa không mất chi phí, thời gian đào tạo lại, vừa không gây xáo trộn hay ứ đọng ở bất cứ khâu nào.

Thêm nữa, giải pháp thuê ngoài sẽ nhận được sự đồng thuận của nhân viên, giúp họ cảm thấy yên tâm vì sau sáu tháng trở lại làm việc, họ sẽ tiếp tục công việc trước đây. Nếu tuyển người mới, người phụ nữ sau khi sinh trở lại làm việc có thể phải làm một công việc hoàn toàn mới, vừa mất thời gian đào tạo, vừa cảm thấy không hài lòng nếu công việc mới không phù hợp chuyên môn.

Tuy nhiên, tìm một người từ dịch vụ cho thuê nhân viên trám chỗ trống, nhanh chóng nắm bắt và thích ứng nhanh với môi trường mới là không dễ. Nhân viên được thuê phải có những yêu cầu nhất định về trình độ, kỹ năng chuyên môn. Hơn nữa, không ít công ty còn ngần ngại vì tính không ổn định của nguồn lực này cũng như tâm lý sợ bị lộ thông tin, chiến lược kinh doanh.

Với những hạn chế đó, dịch vụ thuê ngoài chỉ nên được áp dụng ở một số bộ phận như tiếp tân, kế toán, nhân viên văn phòng… Đối với các vị trí quản lý, khuynh hướng chủ yếu của các công ty là kiêm nhiệm thêm công việc. Nhiều công ty cho biết các thành viên trong bộ phận sẽ làm thay việc của nhau trong thời gian chờ nhân viên đó trở lại.

Đối với các công ty sản xuất có hàng ngàn công nhân, với mức lương trung bình khoảng 1-1,5 triệu đồng/tháng thì giải pháp thuê ngoài là không khả thi và sẽ lãng phí vì tác động của việc vài công nhân nghỉ thai sản đối với công ty không lớn lắm. Các công ty này sẽ tiếp tục áp dụng các giải pháp tăng ca, tăng giờ làm, vừa tạo thêm thu nhập cho công nhân, vừa đảm bảo công việc khi công nhân nữ quay lại làm việc.

MỸ HẠNH

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới