(KTSG Online) - Bạn có bao giờ tự hỏi tại sao các khu đô thị mới được quy hoạch bài bản tại TPHCM vẫn thường xuyên ngập nặng dù không có mưa, hay tại sao các cơn bão khi tiến sát bờ biển nước ta lại có những diễn biến bất thường và khó lường đến vậy? Câu trả lời nằm ở một sự thật gây sốc: chúng ta đang quy hoạch mọi thứ trên một độ cao mặt biển giả định thấp hơn nhiều so với thực tế.
- Biến đổi khí hậu đè nặng lên thị trường bảo hiểm
- Khởi động trồng 240.000 cây xanh tại ĐBSCL, ứng phó sạt lở và biến đổi khí hậu
Kể từ năm 1992, Việt Nam áp dụng thống nhất cột mốc Hòn Dấu (Hải Phòng) làm “điểm chuẩn 0 mét” cho toàn quốc. Tuy nhiên, các nghiên cứu mới nhất đã chỉ ra rằng mặt biển không hề tĩnh lặng hay bằng phẳng.
Do tác động của dòng hải lưu, hướng gió, nhiệt độ và độ mặn, mực nước biển ven bờ nước ta thực tế dâng cao dần từ Bắc vào Nam. Tại khu vực Vũng Tàu và đồng bằng sông Cửu Long, mặt biển thực tế đã cao hơn quy chuẩn hiện hành từ 50 đến gần 100 centimet.
Điều này đồng nghĩa với việc các công trình hạ tầng, hệ thống thoát nước và đê điều đang được thiết kế dựa trên những con số “lạc hậu”, khiến chúng mất đi hiệu quả trước sự uy hiếp của thủy triều.
Hệ quả của sự sai lệch này là vô cùng nghiêm trọng, đặc biệt khi kết hợp với tình trạng biến đổi khí hậu và sụt lún lục địa. Tại TPHCM và Cần Thơ, mức chênh lệch cao độ thực tế so với quy chuẩn có thể lên tới 1,5 mét.
Mực nước biển cao đóng vai trò như một “nút chặn” ở cửa sông, không chỉ làm giảm khả năng thoát lũ mà còn làm thay đổi cách thức các cơn bão hoạt động, khiến chúng di chuyển chậm lại hoặc chạy men theo bờ, gây ra lượng mưa khổng lồ và sức tàn phá kinh khủng hơn. Chúng ta đang đứng trước một thách thức an sinh rất lớn khi những vùng vốn được coi là an toàn nay lại trở thành tâm điểm của ngập lụt và sạt lở.
Để hiểu rõ hơn về các tác nhân vật lý đang làm thay đổi địa hình mặt biển Việt Nam và những cảnh báo chi tiết cho tương lai của các đô thị ven biển, mời quý độc giả tìm đọc bài viết đầy đủ tại đây.
