Chủ Nhật, 2/10/2022, 21:37
27 C
Ho Chi Minh City

Đặt báo in

Thông tin quảng cáo

Thông tin quảng cáo

Nghề nuôi cá tra đang lâm nguy

Kinh tế Sài Gòn Online

Kinh tế Sài Gòn Online

Nghề nuôi cá tra đang lâm nguy

Cố cất bán để tránh thua lỗ – Ảnh: Hoàng Vũ

(TBKTSG Online) – Từ trước đến nay, nghề nuôi cá tra ở ĐBSCL luôn bấp bênh theo quy luật vận động của thị trường, chưa kể yếu tố thiên nhiên đầy may rủi. Giá cá tăng thì đổ xô tậu đất đào ao nuôi, khi sụt giảm thì bỏ trắng ao vì thua lỗ.

Nỗi đau nghề!

Ngồi nín lặng trên sàn chòi cho cá ăn, nông dân Đặng Hùng Vũ (xã Hòa Lạc, Phú Tân, An Giang) với thân hình còn lem luốc đất sình ao cá, than thở: “Mới bán tuần nay, giá 14.200 đồng/kg. Ý là bán được giá cao hơn người ta trong xóm vậy mà cũng lỗ mất 100 triệu đồng cho 85 tấn cá nuôi. Anh em trong nhà đang chài vét mấy con cá trê còn sót lại để chuyển sang thả bậy ba con cá lóc kiếm ăn hàng ngày. Tiền đâu nuôi nữa bây giờ. Và, giá này ai dám “thọc đầu” vào nuôi…”

Ngày 11-5, giá cá tra do Công ty cổ phần Nam Việt đến mua tại ao của người dân ở huyện Phú Tân (An Giang) chỉ còn 13.800 đồng/kg. Với giá mua này thì mỗi kg cá tra nguyên liệu nông dân chịu thua lỗ thấp nhất cũng 1.000 đồng/kg. Rỉ rả, mỗi tấn cá được cất bán, nông dân cầm chắc đồng lỗ 1 triệu đồng. Một ao nuôi thuộc loại nhỏ khoảng 100 tấn cá cũng lãnh đủ phần thua lỗ trên 100 triệu đồng. Cứ thế, ai nuôi nhiều lỗ nhiều, nuôi ít cầm bằng lỗ ít.

Theo nhận định của lãnh đạo Hiệp hội chế biến thủy sản các tỉnh ĐBSCL và nông dân nuôi cá, thì giá cá khó có thể tăng hơn. Ngược lại, nông dân còn có thể tiếp tục lao đao vì giá thức ăn vẫn đang trên đà tăng vọt. Do đó, nguy cơ tiệt chủng một nghề nuôi mang về tiền tỉ đô la cho đất nước đang bị đặt vào tình cảnh khó khăn.

Mấy ngày này, hễ đi đến đâu trong vùng sông nước Cửu Long chúng tôi cũng đều nghe thấy chuyện bán cá tra bị lỗ, có thể không thả nuôi trở lại được. Và thực tế thì đúng như vậy, hễ ai không thể cầm cự nổi với giá thức ăn tăng chóng mặt, ngân hàng lại không cho vay vốn mua thức ăn cho cá, cá nuôi càng lớn càng khó bán và cá ăn càng nhiều thì chủ nuôi càng lâm vào cảnh nợ nần nên có gần 100% ao đã bán cá đều không thả lại.

Trước thực trạng này, nhiều nông dân, cán bộ thuỷ sản ngồi tính nhẩm rằng, giá thức ăn công nghiệp hiện là 8.200 đồng/ kg, thức ăn tự chế cũng tương đương (cám, cá biển đều bình quân 5.000 đồng/kg). Nếu nuôi cá tra bằng thức ăn công nghiệp, người nuôi giỏi cũng chỉ đạt tỷ lệ là 1,8 (tức 1,8 kg thức ăn cho ra 1 kg cá thành phẩm), cộng các khoản nhân công, thuốc trị bệnh, dầu chạy máy bơm nước… thì mất khoảng 16.000 đồng cho 1 kg cá thành phẩm. Còn nuôi bằng thức ăn tự chế cũng thế, vẫn là 15.000-16.000 đồng. Thế nhưng, từ đầu năm đến nay giá cá tra mà các doanh nghiệp thu mua chỉ dao động ở mức lỗ nhiều cho đến lỗ ít, chưa bao giờ nhích qua ngưỡng để nông dân có thể kiếm lời.

Đến An Giang, sang Đồng Tháp rồi về Cần Thơ, hễ bước vào hầm cá nào vừa thu hoạch chừng một tháng trở lại đây đều thấy cảnh người nuôi buồn bã, thất vọng vì thua lỗ. Nhiều hộ nuôi còn tính đến chuyện bỏ xứ ra đi vì không còn tìm đâu ra tiền trả nợ, có bao nhiêu đất cũng đã biến hết thành ao. Họ nói nguồn kinh tế chính của gia đình mấy chục năm qua cũng chỉ có mấy bờ ao nuôi cá, bây giờ thì họ chẳng còn hy vọng vào đâu.

Một khi giá lương thực làm thức ăn chính cho con cá tra tăng cao, kèm với việc các ngân hàng thắt chặt nguồn vốn cho vay thì giá cá tra chỉ lại tiếp tục theo “con nước ròng” triền miên.

Chưa tìm thấy lối ra

Ao nuôi cá tra bị bỏ trắng rải rác khắp vùng sông nước Cửu Long – Ảnh: Hoàng Vũ

Sắp tới đây, khi nông dân thiếu vốn, phá sản thì nghề nuôi cá sẽ dành cho ai? Ông Phạm Văn Bé, người có trên 33 kinh nghiệm theo nghề nuôi cá tra ở xã Phú Bình, Phú Tân (An Giang), thở dài, nói: “Giá cá này không phải do khủng hoảng thừa nguyên liệu, ngược lại còn thiếu từ 30-40% nữa là khác. Nhưng vì sao giá cá không tăng, chỉ có doanh nghiệp ép giá mới thế thôi”.

Theo ông Bé, một khi nông dân hết vốn và phá sản thì các công ty con cũng sẽ chết theo vì không có cá để chế biến. Còn chăng là một số ít công ty mẹ quy mô lớn như Nam Việt mới có thể cầm cự, vừa nuôi lấy vùng nguyên liệu vừa chế biến. Nhưng họ sẽ không thể duy trì lâu vì cá nguyên liệu do họ nuôi bây giờ chưa được nhiều, mà thị trường xuất khẩu thì quá lớn.

Do vậy, trong thời gian tới, nghề nuôi cá có còn tồn tại chăng cũng chỉ một vài công ty lớn vì chỉ có họ mới còn đủ sức chơi trên sân chơi đầy mạo hiểm, rủi ro này. Nông dân và doanh nghiệp lớn lẫn doanh nghiệp nhỏ cùng chìm trên cùng một chiếc thuyền trong biển nước bao la khắc nghiệt. Nghề nuôi cá tra sẽ bị mai một, chưa dám nói là biến mất nếu không có một giải pháp kịp thời?

Trên thực tế, một khi đất trồng lúa, hoa màu đã biến thành những hố sâu nuôi cá thì khó cải tạo lại. Giống như những khu công nghiệp, trung tâm thương mại, chợ búa… đã mọc lên trên những vùng đất lúc thì không thể cải tạo lại để trồng lúa trở lại hay thay đổi sang một lĩnh vực nào khác có thể cho hiệu quả kinh tế cao.

Trở lại với nghề nuôi cá tra, khi đã lấy đất ruộng đào ao thì không thể làm gì khác. “Lở phóng lao thì phải theo lao. Khi nào lao gãy thì cam đành phá sản”, ai nuôi cá cũng than thế. Trong suy nghĩ của hàng vạn nông dân, hộ nuôi cá tra lớn hiện nay nếu cái ao của họ có thể dùng để làm gì đó tốt hơn thì chắc chắn họ sẽ lấp ngay để làm chuyện khác. Đằng này, mọi cái đều không thể. Không thể lấp vì nuôi đã lỗ thì lấy tiền đâu lấp ao vì chi phí lớn. Có lấp được chăng cũng chưa biết phải làm gì? Còn nếu nuôi tiếp cũng không thể vì đã hết vốn, thậm chí còn phải bỏ xứ trốn đi vì nợ nần chồng chất.

Tóm lại, nghề nuôi cá tra là nghề đầy rủi ro, biến động. Mọi tác động từ thiên tai, giá cả và thua thiệt đều trút vào cái túi người nuôi. Bây giờ, khi đã nhận ra điều đó nông dân muốn quay đầu cũng chẳng được, vì toàn bộ tài sản, đất cát đã biến thành những bọt bèo mây khói. Ai sẽ cứu nông dân ĐBSCL trước thảm trạng này?

LÊ HOÀNG VŨ – THANH TUẤN

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Tin liên quan

Có thể bạn quan tâm

Tin mới