(KTSG) - TPHCM là môi trường thí điểm cái mới, trong quá trình này sẽ đánh giá, rút kinh nghiệm, từ đó, đưa ra các quyết sách phù hợp nhất. Các quyết sách này không chỉ phục vụ riêng cho TPHCM mà còn được sử dụng để tham khảo, điều chỉnh và áp dụng cho các địa phương khác và cả nước. Những ưu tiên cho TPHCM trước kia và Luật Đô thị đặc biệt sắp tới cũng hướng đến mục tiêu này.
Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ để khai phóng năng lực sáng tạo (mục Ý kiến): Về thể chế pháp lý, hệ thống pháp luật của Việt Nam về quyền SHTT trong những năm qua đã liên tục được bổ sung theo tiêu chuẩn của thế giới. Vấn đề còn lại chỉ là bảo đảm để các quy định pháp luật về quyền SHTT được thực thi một cách triệt để. Vì thế, việc “quyết liệt đấu tranh, ngăn chặn, xử lý vi phạm quyền SHTT” cần được thực hiện một cách kiên trì và liên tục.
Kỷ lục lập pháp và áp lực thích ứng của doanh nghiệp (An Nhiên): Luật được làm nhanh hơn bao giờ hết nhưng doanh nghiệp lại có ít thời gian hơn để chuẩn bị thích ứng. Đó là một phần cảm nhận từ Báo cáo dòng chảy pháp luật kinh doanh năm 2025, được Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam công bố ngày 2-6-2026.
Luật Đô thị đặc biệt: Vì TPHCM và vì cả nước (Hoàng Hạnh): “Mỗi lần đột phá về tư duy, chúng ta lại tạo ra được một kỳ tích tăng trưởng mới. Việc thực thi hiệu quả các đột phá này tại TPHCM là tiền đề cho việc thiết lập và áp dụng khung thể chế này trên phạm vi toàn quốc”, TS. Huỳnh Thanh Điền, trường Đại học Nguyễn Tất Thành trao đổi với Kinh tế Sài Gòn về Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt.
Cần làm gì để tận dụng tốt ưu đãi thuế cho chi phí khoa học, công nghệ? (Thái Mạnh Cường): Việc hoàn thiện khung pháp lý, đặc biệt tại Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 và các nghị định liên quan, đã tạo ra nhiều thay đổi trong chi tiêu khoa học, công nghệ của doanh nghiệp…
Ai đang nói với chúng ta trong thời AI? (Bạch Thị Nhã Nam): Một đoạn video lan truyền trên mạng cho thấy một chính trị gia phát biểu gây tranh cãi. Hình ảnh chân thực, giọng nói thuyết phục, nhưng sau đó được xác nhận là sản phẩm của trí tuệ nhân tạo (AI). Trong một môi trường mà ranh giới giữa thật và giả ngày càng mờ đi, câu hỏi không còn là “AI có thể tạo ra gì”, mà là: người dùng có biết mình đang nhìn thấy gì hay không.
Quản trị tài sản số: Khi tên miền không chỉ là địa chỉ truy cập (Vũ Lâm Đông Anh): Một sai lầm phổ biến của các doanh nghiệp là lầm tưởng rằng có nhãn hiệu là “đương nhiên” có quyền sở hữu các tên miền tương ứng. Thực tế, pháp luật Việt Nam quy định rất rõ, việc bảo hộ nhãn hiệu không mang lại quyền ưu tiên tự động đối với tên miền.
Tăng trưởng hai con số khởi nguồn từ động lực văn hóa của tổ chức và khát vọng cá nhân (TS. Trần Thị Hằng - GS. Bùi Thị Minh Hồng): Khát vọng cá nhân không thể tự vận hành nếu thiếu một đầu máy tổ chức đủ mạnh. Những tổ chức có định hướng rõ ràng, hệ giá trị nhất quán và khả năng kết nối giữa mục tiêu tăng trưởng với ý nghĩa công việc sẽ khuếch đại khát vọng thành hiệu suất.
Thực trạng về đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp nhỏ và vừa (Văn Thịnh): Theo cuộc điều tra về đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp năm 2025 của Bộ Khoa học và Công nghệ, tình hình đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp Việt Nam có dấu hiệu suy giảm trong năm 2024, đặc biệt ở nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Dòng tiền ngày càng co hẹp! (Thanh Thủy): Các nhóm cổ phiếu dù có sự luân phiên trong việc dẫn dắt VN-Index nhưng chừng đó là chưa đủ để tạo sự hứng khởi cho toàn thị trường. Trong bối cảnh này, việc kiên nhẫn chờ đợi và quản trị tốt rủi ro danh mục sẽ là chiến lược phù hợp với đa số các nhà đầu tư trên thị trường.
Chứng khoán và World Cup (Triêu Dương): Giải vô địch bóng đá thế giới (World Cup) năm 2026 sẽ diễn ra vào ngày 11-6-2026 tới tại Bắc Mỹ. Liệu sự kiện này có những ảnh hưởng nào đến thị trường chứng khoán? Và có cơ hội nào cho các nhà đầu tư?
Ngành hàng không vẫn trụ vững trước nhiều áp lực (Đăng Linh): Bất chấp những thách thức từ rủi ro địa chính trị tại Trung Đông và áp lực chi phí nhiên liệu đầu vào, ngành hàng không Việt Nam vẫn đang cho thấy một nội lực mạnh mẽ.
CASA - Cuộc đua trở thành ngân hàng chính của khách hàng (Lê Hoài Ân): CASA thường được nhìn như một chỉ tiêu nguồn vốn giá rẻ trong bảng cân đối của ngân hàng. Cách hiểu này đúng nhưng chưa đủ, vì CASA không tự nhiên xuất hiện chỉ nhờ khách hàng mở tài khoản. CASA thực chất là kết quả của việc ngân hàng có kiểm soát được các điểm chạm tài chính quan trọng trong đời sống khách hàng hay không.
“Doanh nghiệp một người”: Một “vỏ pháp lý” mới cho cá nhân kinh doanh? (Nguyễn Thành Trân - Nguyễn Thị Yến Nhi): Khi một người có thể kinh doanh chỉ với một chiếc điện thoại và tài khoản ngân hàng, câu hỏi không còn là họ có cần một mô hình doanh nghiệp hay không, mà là pháp luật sẽ nhìn họ như thế nào. Đề xuất “doanh nghiệp một người” vì vậy cho thấy chính sách bắt đầu bắt kịp thực tế vận động của đời sống.
Khi rào cản pháp lý bớt “giữ chân” dự án khu đô thị (LS. Nguyễn Thị Nhung): Luật Đầu tư 2025 thay đổi hoàn toàn cách “lọc” dự án khu đô thị đối với thủ tục này. Thay vì dựa trên các tiêu chí về quy mô sử dụng đất và quy mô dân số, tiêu chí cốt lõi giờ đây là cách thức nhà đầu tư có được quyền sử dụng đất: được Nhà nước giao, cho thuê đất; nhà đầu tư đã có sẵn quyền sử dụng đất; hay thỏa thuận để được quyền sử dụng đất từ bên thứ ba.
Sẽ có đột phá trong lĩnh vực trọng tài thương mại? (Đặng Diệu Phương): Nội dung Kết luận 09 - KL/TW xác định rõ các văn bản trung tâm của hệ thống pháp luật và các văn bản trung tâm này sẽ xác định cụ thể các nguyên tắc cơ bản. Với định hướng này, chúng ta có thể hy vọng về một cấu trúc hệ thống pháp luật được định hình rõ ràng hơn, xác lập được nội hàm và kể cả liệt kê được các “nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam”.
AI hỗ trợ xét xử: Công nghệ cần đi cùng sự thận trọng (Mai Nguyễn Dũng - Tô Kiến Lương): Một kết quả do AI tạo ra có thể nhanh, mạch lạc và có vẻ khách quan, nhưng không vì thế mà mặc nhiên chính xác. Với xét xử, vấn đề không chỉ là tìm ra câu trả lời nhanh hơn, mà là bảo đảm câu trả lời đó được kiểm tra, đối chiếu và chịu trách nhiệm bởi con người.
“Nỗi sầu chung” (Ricky Hồ): Sầu riêng đang được bán ở ven lề đường ở TPHCM và các đô thị lớn ở phía Nam. Trong khi đó, sầu riêng cũng chất thành “núi” ở đất nước láng giềng Thái Lan. Các vấn đề của loại “trái cây vua” đang trở thành nỗi niềm chung của hai nền nông nghiệp lớn trong khu vực.
“Một đầu vào, bốn đầu ra” - rác thải lên đời (Hồ Nguyên Thảo): Đốt rác để tạo điện tại các nhà máy điện rác cũng gây lo ngại về khí thải thoát ra môi trường tại nhiều địa phương. Mặt khác, tại nhiều nơi chưa kịp đầu tư nhà máy xử lý rác, việc tiếp tục chôn lấp hay đốt đang tạo ra sự lãng phí tài nguyên khổng lồ.
Quyết định 3270 - bước chuyển cấu trúc quan trọng về tài sản trí tuệ (Ngọc Trâm): Cục Sở hữu trí tuệ, cơ quan quản lý cấp quốc gia, ghi nhận một sự bùng nổ về nhu cầu đăng ký sáng chế trong năm 2025: số đơn từ các tổ chức và cá nhân trong nước tăng 36% so với năm trước, và số văn bằng sáng chế được cấp cho người Việt đã tăng 134,2%, vọt lên 1.108 bằng.
Giải bài toán “tấm bằng nằm im và 0,1% thương mại hóa” như thế nào? (Ngọc Trâm): Quyết định 3270 của TPHCM quy định rõ ràng mục tiêu thương mại hóa tài sản trí tuệ hình thành từ ngân sách đạt 10-15%, nhưng lại chưa đưa ra bất kỳ cơ chế bắt buộc hay khuyến khích cụ thể nào để biến con số đó từ mục tiêu thành hiện thực.
Bật nhạc kinh doanh, đừng quên tác quyền (Nguyễn Thái Hải Lâm - Nguyễn Ngô Thành Danh): Khi hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện và cơ quan quản lý kiểm soát chặt chẽ hơn, mọi hành vi vi phạm, dù ở bất kỳ cấp độ nào cũng sẽ phải trả giá tương xứng…
Gỡ rối cho xăng E10: Đừng bỏ qua những băn khoăn của người sử dụng (Song Nghi): Bộ Công Thương gửi văn bản cho hai hiệp hội ô tô và xe máy, đề nghị công bố các dòng xe tương thích với loại xăng E10. Bộ này cũng công bố bộ tài liệu để “giải đáp băn khoăn” với 85 câu hỏi - đáp. Tuy nhiên, hai văn bản này vẫn chưa làm rõ, trường hợp động cơ không thể dùng xăng E10 thì phải làm sao khi xăng khoáng không còn?
Cao điểm xử lý vi phạm sở hữu trí tuệ: điều gì quyết định hiệu quả lâu dài? (Phạm Đăng Khoa): Cao điểm xử lý vi phạm có thể tạo tín hiệu mạnh và cho thấy quyết tâm chính sách, nhưng nếu không được nối tiếp bằng cơ chế thực thi thường xuyên và đủ quyết liệt, thị trường rất dễ quay lại trạng thái cũ.
Bẫy dopamine và cơn khát “liền mạch” - Vì sao web lậu thắng thế? (Ngọc Trâm): Các trang web lậu vận hành như những cỗ máy dopamine được tinh chỉnh hoàn hảo. Không có rào cản. Không có gián đoạn. Đường truyền nhanh, mượt, và quan trọng nhất: không có bất kỳ thứ gì chen ngang giữa người xem và nội dung.
Thang máy chung cư: niềm riêng chốn chung (Nguyễn Minh Thanh): . Để không gian vài mét vuông của thang máy không còn là nỗi ám ảnh sau mỗi giờ tan làm, mỗi cư dân cần học cách nhường nhịn và thấu hiểu. Riêng ban quản lý tòa nhà chung cư cũng có trách nhiệm truyền thông và nhắc nhở cư dân ứng xử sao cho phù hợp văn hóa.
Trung tâm tài chính quốc tế và câu chuyện về “ốc đảo thể chế” (PGS. Trương Quang Thông): Trung tâm tài chính quốc tế (IFC) không phải là một “khu vực địa lý” có thể quy hoạch và xây dựng theo ngữ nghĩa vật lý, mà là một cấu trúc thể chế vận hành dựa trên niềm tin được tích lũy theo thời gian. Vì vậy, thách thức lớn nhất của một IFC không nằm ở việc thiết kế nó, mà ở việc khiến thị trường tin rằng nó thực sự tồn tại.
Liên hiệp quốc muốn bổ sung cách tính GDP (Nguyễn Vũ): GDP là một thước đo không chính xác chất lượng phát triển kinh tế của một nước vì không phân biệt giữa tăng trưởng có lợi và các tác động có hại của tăng trưởng. Chính vì thế Liên hiệp quốc đã thành lập một ủy ban thiết kế các chỉ tiêu mới, chính xác hơn, trung thực hơn GDP. Kết quả vừa mới được công bố nhưng đã gây nhiều tranh cãi.
Áp lực tài chính bủa vây người tiêu dùng Mỹ (Lạc Diệp): Lạm phát tăng tốc, giá năng lượng leo thang, thu nhập thực suy giảm và gánh nặng nợ ngày càng lớn đang tạo ra sức ép tài chính đáng kể đối với các hộ gia đình Mỹ. Đằng sau những con số tăng trưởng vẫn còn tích cực là thực tế người tiêu dùng đang phải chi tiêu nhiều hơn nhưng mua được ít hơn.
Mời bạn đọc đón xem!
