Nội dung số sẽ quyết định sự thành công của mạng 3G

Nội dung số sẽ quyết định sự thành công của mạng 3G

Ông Hoàng Ngọc Diệp đang trả lời bạn đọc tại trụ sở Thời báo Kinh tế Sài Gòn - Ảnh: YẾN DUNG

(TBKTSG Online) - Những khách mời của buổi giao lưu trực tuyến về mạng 3G diễn ra lúc 14 giờ, ngày 9-4 đều cho rằng nội dung số sẽ quyết định sự thành công của mạng 3G chứ không phải công nghệ. Tuy nhiên để làm được chuyện này thì điều đầu tiên là làm sao để cộng đồng CNTT có thể tham gia cùng phát triển.

Khách mời là ông Bùi Quốc Việt, người phát ngôn của Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT), ông Nguyễn Văn Yên, Trưởng ban 3G-NGN (Vinaphone) và ông Hoàng Ngọc Diệp chuyên gia trong lĩnh vực viễn thông nhằm giải đáp những thắc mắc của độc giả về công nghệ 3G.

Dưới đây là nội dung buổi giao lưu:

Nguyễn Thị Ngọc Thắm: 3G là gì? Tôi nghe nói về 3G đã rất lâu, vậy đối với điện thoại di động thì dùng 3G để làm gì, nó có lợi như thế nào?

Ông Hoàng Ngọc Diệp: 3G là tên gọi của chuẩn IMT-200 của Liên minh Viễn thông Thế giới (ITU), trong đó có nhiều nền công nghệ khác nhau. Có 2 nền công nghệ đang triển khai là 3G WCDMA và CDMA 2000 1X, và WIMAX đang được thử nghiệm. Sự khác biệt chính giữa 3G và 2G (các mạng GSM là 2G) là 3G vừa có các dịch vụ cơ bản của 2G (thoại, SMS) vừa có một băng thông data rộng hỗ trợ được các dịch vụ data khác nhau cho cho môi trường vô tuyến và di động. Ở các nước phát triển dẫn đầu về 3G, như Mỹ, Nhật, Hàn Quốc, v.v…, thì các dịch vụ trên nền 3G đã có hàng ngàn ứng dụng và dịch vụ khác nhau.

Đối với một nước đang phát triển như Việt Nam mình thì bên cạnh những nội dung, ứng dụng, dịch vụ trên nền di động, 3G có thể chính là giải pháp kết nối băng thông rộng, bảo mật và chất lượng cao cho các tổ chức nhà nước, khối kinh doanh cùng với các dịch vụ quan trọng như eGovernment, eCommerce, eHealthcare, eLearning, v.v...

Đề nghị tham khảo thêm tại các website như: http://www.umts-forum.org;  http://www.cdg.org.

The Anh: Xin ông cho biết khả năng thương mại của 3G tại Việt Nam cũng như giá thành dự kiến cho các loại dịch vụ?

Ông Bùi Quốc Việt, người phát ngôn của Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) đang trả lời giao lưu trực tuyến tại Văn phòng Thời báo Kinh tế Sài Gòn ở Hà Nội - Ảnh: HỒNG PHÚC

Ông Bùi Quốc Việt: Tuy Việt Nam chưa chính thức cung cấp dịch vụ 3G, nhưng thiết bị đầu cuối (điện thoại di động) có tích hợp công nghệ 3G đã vào thị trường khá nhiều. Hiện đã có sẵn số lượng khá đông khách hàng đã sử dụng thiết bị này. Do vậy nếu giá cả hợp lý họ sẽ sẵn sàng chuyển đổi sang 3G. Mặt khác, xu thế thiết bị đầu cuối hiện nay cũng đã rẻ hơn rất nhiều so với trước đây. Nên tôi tin tưởng với việc phát triển nội dung thông tin đem lại nhiều tiện ích cho khách hàng, giá cả của các nhà cung cấp dịch vụ hợp lý và truyền thông quảng bá tốt sẽ thu hút nhiều khách hàng sử dụng. Các mạng di động thuộc VNPT cũng đã dự kiến hợp tác với các nhà sản xuất thiết bị đầu cuối và các nhà sản xuất nội dung thông tin nhằm mang lại cho khách hàng các dịch vụ trọn gói tiện ích và phù hợp với lớp khách hàng tiêu dùng Việt Nam.

Chúng tôi hy vọng những nỗ lực của VNPT cũng như chất lượng công nghệ, sự tiện ích của các dịch vụ do 3G cung cấp cũng như trào lưu sử dụng công nghệ của giới trẻ Việt Nam sẽ nhanh chóng thu hút lượng khách hàng ngày càng đông để sử dụng các dịch vụ 3G.

Còn giá dịch vụ 3G, về nguyên tắc 3G mang lại tiện ích cho đời sống xã hội người tiêu dùng và sẽ tạo ra băng thông rộng giống như một xa lộ để chuyển tải các dịch vụ thông tin với chất lượng tốt nhất. Do đó phải đầu tư khá nhiều về tài chính cũng như chi phí nguồn lực. Tôi cho rằng với sự cạnh tranh hiện nay, trong thời gian đầu cung cấp dịch vụ, các nhà khai thác phải tính toán hợp lý để đưa ra mức giá phù hợp, không cao hơn nhiều so với các dịch vụ đang được cung cấp trên nền công nghệ 2G. 

Mặt khác, trong chính sách kinh doanh, các nhà khai thác cũng phải tính đến việc làm thế nào để khuyến khích các doanh nghiệp cung cấp nội dung cùng đầu tư để phát triển dịch vụ (Bởi với 3G, các dịch vụ nội dung là động lực hấp dẫn thu hút khách hàng sử dụng). Khi có nhiều dịch vụ tiện ích sẽ thu hút càng nhiều khách hàng, đây là điều kiện tốt để có thể giảm giá thành dịch vụ.

Nguyễn Hoàng Vỹ: Tôi muốn hỏi ông Diệp một câu. Ông đánh giá thế nào về việc tất cả các nhà mạng đều triển khai hạ tầng cho việc cung cấp dịch vụ 3G. Như vậy có thể gọi là lãng phí hay khộng, vì suy cho cùng đầu tư vào viễn thông là khai thác tài nguyên của quốc gia, của tất cả mọi người dân?

Ông Hoàng Ngọc Diệp: Đây là một câu hỏi vô cùng thú vị! Tuy là nước ta có định hướng và nỗ lực rất cao trong việc phát triển ICT để trở thành một trong những nước có mức độ phát triển ICT nhanh hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, về quy hoạch cụ thể thì đúng là khá thiếu khoa học, không những về việc có quá nhiều mạng viễn thông khác nhau, mà ngay cả các quy trình triển khai, phương pháp đấu thầu, chọn lựa giải pháp, v.v…

Về góc độ này, không những chúng ta đang lãng phí về tần số (bị chia nhỏ nên rất khó để triển khai các giải pháp cần tần số lớn hơn), về hạ tầng (vì phải đầu tư trùng lặp cho cùng một dải tần số và các dịch vụ), mà quan trọng hơn là thị trường bị phân tán nhỏ từ đó các nhà khai thác sẽ rất khó phát triển là lớn đủ để trở thành những chủ thể của ngành để đối tác ngang hàng với các nhà khai thác khác của thế giới.

Bên cạnh, ngành sẽ đi đến một điểm mà khi đó sẽ có một số nhà khai thác phải thua cuộc, đóng cửa hay sát nhập, nếu có cách sát nhập mà có thể tận dụng tối đa các hệ thống đã đầu tư thì còn may mắn nhưng điều này không dễ xảy ra.

Vì vậy, việc sớm hình thành lộ trình sát nhập để giảm thiểu lãng phí, rủi ro và tạo sức cho một số nhà khai thác chính làm tựa điểm cho sự phát triển chung của ngành ICT trong nước là việc nên làm.

Nguyễn Thanh Hằng: Là một chuyên gia am hiểu về thị trường viễn thông Việt Nam và thế giới, ông đánh giá thế nào về vị thế các doanh nghiệp viễn thông trong cuộc đua 3G sắp tới? Và liệu các doanh nghiệp Việt Nam có cung cấp được các dịch vụ 3G như các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông trên thế giới đã làm không?

Ông Hoàng Ngọc Diệp: Như đã trình bày ở một câu hỏi khác có nội dung tương tự. Trên bình diện chung thì mạng nào đã có hạ tầng 2G tốt, nhiều khách hàng đặc biệt là khách hàng thuê bao trả sau cao cấp, mạnh về tài chính để đầu tư, có chiến lược và các kế hoạch phát triển thị trường 3G, phân khúc thị trường phù hợp, tạo môi trường hợp tác đa phương giữa nhà khai thác, cộng đồng CNTT, các tổ chức, công ty hiệu quả thì họ có cơ hội thắng thế.

Có lẽ điều mà tôi muốn nhấn mạnh ở đây là nỗ lực xây dựng nội dung, ứng dụng và dịch vụ. Tùy theo chiến lược, phương pháp kinh doanh và những hệ thống quản lý các dịch vụ, ứng dụng di động trên nền 3G của từng nhà khai thác 3G.

Tôi đã và tiếp tục đang đề nghị các nhà khai thác 3G nên sử dụng các mô hình kinh doanh mạng 3G đã chứng tỏ thành công trên thế giới để áp dụng cho mình. Các mạng này họ tạo mọi điều kiện thuận lợi cho các nhóm phát triển ứng dụng và dịch vụ, từ văn phòng làm việc, testing, thử nghiệm, đánh giá, v.v… cho đến chia sẻ lợi nhuận rất cao (có mạng lên đến 80% tổng thu nhập từ mỗi ứng dụng) cho nhóm xây dựng và cung cấp ứng dụng và dịch vụ, cũng như hỗ trợ về tiếp thị, quảng cáo, v.v… 

Tôi hy vọng là các nhà khai thác 3G sẽ áp dụng các mô hình này tại Việt Nam để hợp tác với cộng đồng CNTT và cùng phát triển. Nếu họ thực hiện được cách tiếp cận này thì việc 3G trong nước có những dịch vụ như các nước khác trên thế giới mà không phải đi mua từ nước ngoài là việc làm được.

Nguyễn Thanh Hằng: Theo đánh giá của VNPT, liệu VinaPhone và MobiPhone sẽ "đứng" ở đâu trong cuộc đua 3G sắp tới, trước đối thủ như Viettel (đã cam kết đặt cọc và đầu tư cho 3G với khoản tiền lớn nhất trong các doanh nghiệp thi tuyển 3G)?

Ông Bùi Quốc Việt: Hiện VNPT vẫn đang là nhà khai thác chủ lực và lớn nhất ở Việt Nam trong lĩnh vực viễn thông kể cả cố định và di động cũng như hạ tầng mạng lưới trong nước và quốc tế. Trong cuộc đua 3G, VNPT vẫn là đơn vị lớn nhất, với hai mạng di động được cấp phép. Với lượng thuê bao lớn nhất. Tôi tin rằng trong cuộc đua 3G sắp tới VNPT vẫn là đơn vị đứng đầu, không chỉ về lượng thuê bao mà còn ở chất lượng dịch vụ cũng như nội dung thông tin cung cấp cho khách hàng.

Cả hai mạng VinaPhone và MobiFone sẽ phấn đấu cung cấp dịch vụ 3G sớm nhất và có các chính sách khuyến khích những khách hàng đầu tiên chuyển từ 2G sang 3G.

Nguyễn Hoàng Vỹ: Như ông Diệp vừa nói: "Xu hướng chung của thế giới trong các năm tới là tích hợp LTE và khi đó sự khác biệt của hai nền công nghệ này sẽ không còn phân biệt được nữa vì đây chính là môi trường hội tụ mới", ông có thể giải thích rõ về xu hướng này, nó giải quyết được gì cho những khác biệt hiện nay giữa CDMA và GSM? Và điều này liệu có giải quyết được việc các thuê bao có thể giữ nguyên số của mình cho dù sử dụng dịch vụ của bất cứ nhà mạng nào?

Ông Hoàng Ngọc Diệp: Có 2 phần trong câu hỏi này.

Theo xu hướng hội tụ viễn thông thế giới, Multi-Inputs Multi-Outputs (MIMO) cho phép trong cùng một con chip có thể hỗ trợ nhiều công nghệ khác nhau, nhiều tần số khác nhau mà không phải bị cháy, bị chậm hay làm tiêu hao năng lượng nhiều với công nghệ NANO. Hiện nay có một số nhà cung cấp chip lớn trên thế giới (như Qualcomm, Broadcom, v.v…) đã tung ra thị trường rồi. Bên cạnh sự hội tụ về thiết bị đầu cuối, công nghệ mạng thì cũng song hành, LTE và WIMAX đều áp dụng công nghệ OFDMA, mà LTE chính là bước tiếp theo của WCDMA, CDMA 1X, vì vậy hướng hội tụ mới sẽ xảy ra trong tương lai.

Việc thuê bao được quyền giữ số thuê bao của mình cho dù sử dụng dịch vụ của bất kỳ mạng nào, nhà khai thác nào chính là giải pháp Mobile Number Portability (MNP) mà rất nhiều quốc gia trên thế giới đã áp dụng nhiều năm qua. Chúng tôi cũng đã đề nghị Bộ TT-TT phát triển giải pháp này để vừa hỗ trợ cho người tiêu dùng cũng như đây là một giải pháp tốt cho việc quản lý thuê bao ảo và tài nguyên quốc gia. Giải pháp này không liên quan đến 3G, tuy nhiên trong môi trường hiện nay ở nước ta thì việc xây dựng giải pháp này đồng thời với việc triển khai 3G là vô cùng thuận tiện và hợp lý.

Catona: Việc triển khai 3G ở Việt Nam đồng nghĩa với việc một loạt các ứng dụng di động sẽ có đất dụng võ, trong đó có các dịch vụ của ngành tài chính tiền tệ mà các Ngân hàng đã bắt đầu triển khai như mobile banking của Ngân hàng Đông Á. Vậy sự an toàn của các giao dịch này được đảm bảo như thế nào? Nhà nước có các biện pháp kỹ thuật để hỗ trợ cho các dịch vụ 3G này hay không? Hành lang pháp lý do các dịch vụ tài chính dựa trên nền công nghệ 3G ở nước ta như thế nào?

Ông Bùi Quốc Việt: Không đợi đến khi có mạng 3G, với các mạng di động 2G với GPRS/EDGE, một số các dịch vụ mobile banking cũng đã được thử nghiệm triển khai trên mạng di dộng Vinaphone. Tuy nhiên, cần có chính sách đồng bộ của cả phía ngân hàng, an ninh và thói quen sử dụng của người dân trong xã hội.

Trong thời gian tới, khi mạng 3G được triển khai thì nó có thể tạo ra một cú hích về công nghệ cho các dịch vụ mobile banking.

Hoàng Thị Phù Sa: Người yêu tôi hay theo tàu đi các vùng biển đảo khác nhau, có cả Trường Sa nữa. Tôi gọi di động Vinaphone cho anh ấy thì bình thường, vậy xa thế thì có dùng 3G và điện thoại có hình để thấy cảnh ngoài đó được không?

Ông Nguyễn Văn Yên (phải), Trưởng ban 3G-NGN (Vinaphone) đang trả lời giao lưu tại Văn phòng Thời báo Kinh tế Sài Gòn ở Hà Nội - Ảnh: VÂN OANH

Ông Nguyễn Văn Yên:  Trong năm 2009, Vinaphone sẽ lắp đặt khoảng hàng ngàn trạm BTS 3G tới 64 tỉnh thành và các trục đường quốc lộ. Hy vọng tuyến đường của bạn nằm trong vùng phủ sóng này thì bạn có thể sử dụng các dịch vụ 3G. Hiện Vinaphone cũng có dùng vệ tinh cho truyền dẫn tới các trạm BTS tại các hải đảo.

Hoàng Ngân: Thưa ông, theo ông các doanh nghiệp triển khai 3G hiện nay đang có thuận lợi gì cũng như phải đối mặt với những khó khăn, thách thức gì?

Ông Bùi Quốc Việt: Trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ di động, Việt Nam là một trong những thị trường có độ cạnh tranh cao nhất trên thế giới. Đây là một thách thức đối với các nhà cung cấp đồng thời cũng là cơ hội cho người sử dụng. Để đáp ứng nhu cầu và thu hút được khách hàng thì các nhà cung cấp mạng di động cần phải đưa ra được dịch vụ với chất lượng tốt, thuận tiện, giá cả cạnh tranh đáp ứng được các nhu cầu của khách hàng. Các mạng di động phải cạnh tranh với nhau để tạo được lợi thế, đảm bảo các tiêu chí dịch vụ: thuận tiện, chất lượng và giá cả cạnh tranh.

Kim Lan: Hiện nay một số dịch vụ cung cấp trên mạng 2G chất lượng vừa phải mà cước phí đã rất cao, ví dụ truy cập dữ liệu bằng GPRS. Theo ông, dịch vụ 3G có chất lượng cao hơn thì giá cước sẽ như thế nào, liệu có phù hợp với thu nhập của đa số người tiêu dùng nước ta không?

Ông Nguyễn Văn Yên: Trong thời gian tới, chi trả của khách hàng cho các dịch vụ truy cập dữ liệu qua GPRS và 3G sẽ giảm xuống do giá cước giảm xuống và các gói cước được chúng tôi đưa ra sẽ rất linh hoạt, đáp ứng các nhu cầu của các phân khúc khách hàng khác nhau. Do 3G là công nghệ mới nên nếu được Bộ Thông tin-Truyền thông cho phép và chúng tôi có thể cung cấp cho khách hàng dịch vụ với giá thành đáp ứng với đa số người tiêu dùng.

Nguyễn Phương Nam: Có thể dùng máy tính sử dụng công nghệ 3G để truy cập internet hay không? Bảo mật như thế nào?

Ông Bùi Quốc Việt: Một trong các dịch vụ mà mạng Vinaphone đưa ra trong thời gian tới là truy cập internet thông qua các máy tính. Vinaphone sẽ cung cấp các card truy cập 3G cho phép các máy tính kết nối tới mạng 3G với các gói cước khác nhau, đảm bảo tính bảo mật cao.

Nguyễn Thanh Hằng: Có ý kiến cho rằng 3G là cuộc đua mới trên thị trường di động. Bởi giấy phép 3G đã đặt các doanh nghiệp được cấp phép vào một vạch xuất phát như nhau (cùng đầu tư hạ tầng, cung cấp dịch vụ và phát triển khách hàng). Vậy VNPT đánh giá thế nào về khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp viễn thông của mình (MobiFone, VinaPhone) trong cuộc đua này?

Ông Bùi Quốc Việt: Theo tôi, hiện nay về năng lực cạnh tranh của cả các mạng di động được cấp phép 3G là như nhau. Tuy nhiên, 3 mạng di động lớn là MobiFone, VinaPhone và Viettel có lợi thế hơn về mặt khách hàng, mạng lưới cơ sở hạ tầng kĩ thuật và nguồn nhân lực.

Còn vấn đề cạnh tranh sẽ phụ thuộc vào khả năng cung cấp dịch vụ sớm hay muộn, nội dung thông tin và chất lượng dịch vụ và khả năng tiếp cận khách hàng. Với nhận thức như vậy, VNPT đã sớm đầu tư cho các nội dung trên. Đã hợp tác với các tập đoàn lớn trên thế giới có kinh nghiệm triển khai 3G để cung cấp thiết bị và công nghệ với chất lượng tốt nhất. Ngoài ra còn hợp tác với nhiều đối tác để sản xuất và cung cấp nội dung thông tin cũng như các dịch vụ tiện để để phục vụ khách hàng.

Trong thời gian qua, cả hai mạng MobiFone và VinaPhone khi chưa có 3G đã triển khai các dịch vụ trên nền công nghệ 2,75G đến khách hàng. Đây là tiền đề để cung cấp dịch vụ 3G trong thời gian tới. VNPT tự tin khẳng định năng lực của mình để triển khai dịch vụ cũng như thu hút khách hàng sử dụng các dịch vụ 3G.

DD: Tôi xin hỏi là công nghệ 3G và Wimax có cạnh tranh nhau trong tương lai?

Ông Hoàng Ngọc Diệp: Đến cuối năm 2007, WIMAX đã được Liên minh Viễn thông Thế giới (ITU) cấp chuẩn 3G chính thức, vì vậy WIMAX cũng là 1 trong những công nghệ nằm trong tiêu chuẩn 3G (IMT-2000). Tất nhiên, khi WIMAX đã chín mùi về công nghệ cũng như có đủ tính kinh tế thì ắt hẳn WIMAX sẽ cạnh tranh với 3G.

Tuy nhiên, xét theo bình diện thực tế, WIMAX khó có thể cạnh tranh được với WCDMA và CDMA 1X EV-DO vì vài lý do chính như sau: WCDMA đã được triển khai rộng rãi trên 105 quốc gia, CDMA 1X trên 102. Tổng số máy đầu cuối của WCDMA đã có trên 1.000 chủng loại, CDMA 1X có trên 1.500 chủng loại. Gần 360 triệu người dùng WCDMA và hơn 450 triệu người sử dụng CDMA 1X. Các nhà khai thác và người sử dụng khó lòng bỏ ngang các hoạt động này để triển khai hay sử dụng các loại công nghệ khác.

Với số lượng tiêu thụ mỗi năm của hai công nghệ này lên hơn 100 triệu thiết bị đầu cuối và tiếp tục phát triển thì tất nhiên giá thành thiết bị cũng giảm thiểu rất nhanh. Vì vậy, để các thiết bị của WIMAX có giá thành cạnh tranh từ đầu cũng là một trở ngại lớn cho họ.

Nguyễn Thanh Hằng: Được biết Viettel cam kết đặt cọc 3G 4.500 tỷ đồng. Vì sao VinaPhone và MobiFone chỉ cam kết đặt cọc 3G tổng cộng có 3.000 tỷ đồng? Như vậy khách hàng có thể hiểu rằng năng lực cung cấp và triển khai 3G của VNPT kém hơn Viettel?

Ông Bùi Quốc Việt: Việc đặt cọc nhiều hay ít không liên quan đến năng lực cung cấp và triển khai dịch vụ 3G của doanh nghiệp. Mục đích của việc đặt cọc là để tránh tình trạng doanh nghiệp không thực hiện triển khai 3G như cam kết. Trên thực tế, đối với VNPT, cả hai mạng MobiFone và VinaPhone đã được đầu tư phát triển trong hơn 10 năm qua với số vốn đầu tư lớn hơn nhiều so với các mạng khác. Và cũng đã đầu tư cơ sở hạ tầng của 3G. Việc hai mạng di động thuộc VNPT được cấp hai giấy phép 3G đã minh chứng cả hai mạng đều đạt các tiêu chí năng lực mạng lưới; nguồn nhân lực và các chỉ tiêu chất lượng; các phương án kinh doanh cũng như các điều kiện về tài chính, nguồn lực.

Nguyễn Tiến Nam: Lộ trình phát triển 3G tại Việt Nam là 1 năm, 2 năm hay 5 năm?

Ông Bùi Quốc Việt: Sau khi chính thức được nhận giấy phép 3G, các doanh nghiệp sẽ tiến hành nhanh việc hoàn tất cơ sở hạ tầng để cung cấp các dịch vụ cho khách hàng. VNPT với hai mạng di động MobiFone và VinaPhone sẽ cung cấp ngay một số dịch vụ cơ bản trong những tháng tháng đầu, ngay sau khi nhận giấy phép. Và sau ba tháng nhận giấy phép có thể cung cấp dịch vụ 3G tại 63 tỉnh thành phố trên toàn quốc. VNPT sẽ triển khai dịch vụ 3G theo chuẩn WCDMA 2100Mhz. Đây là một trong những công nghệ 3G tiên tiến nhất hiện nay, phù hợp cho việc chuyển tiếp cho các mạng từ công nghệ GSM 2G lên 3G.

Cùng với việc nâng cao chất lượng dịch vụ truyền thống, hai mạng di động thuộc VNPT sẽ hoạch định mục tiêu vùng phủ sóng và cung cấp dịch vụ là những trung tâm tỉnh thành phố, các khu thương mại, công nghiệp, du lịch và những khu vực đông dân cư khác. VinaPhone sẽ hoạch định cung cấp dịch vụ theo từng giai đoạn năm thứ nhất, năm thứ ba, năm thứ năm và năm thứ 15 sẽ phủ sóng toàn bộ lãnh thổ Việt Nam.

Là doanh nghiệp chủ đạo trong lĩnh vực viễn thông, VNPT thực hiện cùng lúc hai nhiệm vụ kinh doanh và phục vụ. Vì vậy chúng tôi luôn ý thức việc xây dựng hạ tầng cũng như cung cấp dịch vụ phải đi trước so với mục tiêu kinh tế. Và đi trước so với yêu cầu của xã hội, góp phần vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế của đất nước. Ngoài mục tiêu kinh doanh, VNPT cũng sẽ chú ý triển khai những nơi mà những mạng cáp hữu tuyến chưa đáp ứng được nhu cầu sử dụng băng rộng trong phát triển internet cũng như mục tiêu triển khai các dịch vụ điện tử theo yêu cầu của chính phủ.

Còn MobiFone cam kết trong vòng 1 năm sẽ phủ sóng 3G tới toàn bộ các đô thị trên cả nước. Sau 3 năm sẽ phủ sóng tới 98% dân số của Việt Nam. Theo thứ tự ưu tiên, MobiFone sẽ tiến hành phủ sóng tại các đô thị đông dân cư, vùng ngoại ô và dân cư dọc tuyến quốc lộ 1.

Cả hai mạng đều triển khai công nghệ HSPA với tốc độ đường truyền lên tới 7.2Mb sẽ giúp người sử dụng điện thoại đi động có thể truy nhập internet, thư điện tử, truy cập nội dung thông tin nhanh chóng và tiện lợi.

Thanh Tâm: Theo tôi được biết, giá thuê tần số cho công nghệ 3G rất đắt tại nhiều nước. Riêng tại Việt Nam, giá thuê tần số này rất rẻ, vậy có phải đây là sự ưu đãi cho doanh nghiệp hay sao?

Ông Nguyễn Văn Yên: Như chúng ta đã biết, trên thế giới có ba hình thức để các nhà khai thác được cấp băng tần 3G là đấu thầu, thi tuyển và cấp phép trực tiếp. Trong những năm 2000-2001, các nước châu Âu như Anh, Đức, Pháp... đã tổ chức thi tuyển băng tần 3G. Sau đó, các nhà cung cấp mạng 3G đã phải trả giá cho sự thành công của dịch vụ 3G mà họ cung cấp do chi phí cho giấy phép tần số 3G quá cao.

Đối với một số nước như Trung Quốc thì đầu năm 2009, Chính phủ Trung Quốc đã cấp phép trực tiếp băng tần 3G cho các mạng di động của họ. Tại Việt Nam, đã chọn hình thức trung gian giữa cấp phép trực tiếp và thi tuyển.

Thanh Tâm: Khi sử dụng dịch vụ của mạng 3G, người tiêu dùng phải thay đổi thiết bị đầu cuối GSM hay không? Khi chuyển sang cung cấp dịch vụ 3G thì nhà cung cấp còn hỗ trợ hệ thống GPRS không?

Ông Nguyễn Văn Yên: Một số máy cần phải thay đổi nhưng một số máy như iPhone 3G, Samsung Omina và một số máy đời mới của các hàng Nokia, Sony Ericsson... không cần thay đổi. Mạng di động mà Vinaphone cung cấp hỗ trợ đồng thời cả tiêu chuẩn GPRS/EDGE/3G-HSPDA.

Tran Anh Tuan: Ông có thể cho biết những nước nào đã triển khai thành công công nghệ 3G?

Ông Hoàng Ngọc Diệp: Theo báo cáo của UMTS (www.umts-forum.org) và CDG (www.cdg.org), thì hiện nay đã có trên 260 mạng 3G WCDMA triển khai tại trên 104 nước, và 279 CDMA 1x trên 102 nước (107 mạng CDMA EV-DO), vì 3G WCDMA cũng mới triển khai trong vòng vài năm qua nên tôi chưa thấy rõ sự thành công vượt bậc. 

Tuy nhiên 3G CDMA thì chúng ta có thể xác định sự thành công vượt bậc gồm Verizon (USA), Sprint (USA), KDDI (Japan), SKT (Korea). Vui lòng tham khảo thêm ở các website này.

Nguyễn Hoàng Vỹ: Với tư cách một chuyên gia viễn thông độc lập hiện nay thì ông nhận xét gì về cơ hội triển khai 3G của các mạng đã được cấp phép, lợi thế thuộc về các mạng nào? Ông cũng từng là nhà tư vấn cho mạng CDMA. Theo ông khả năng thành công của việc liên danh giấp phép 3G giữa EVN và Vietnamobile là như thế nào, vì hai mạng này thuộc hai hệ thống khác nhau, CDMA và GSM?

Ông Hoàng Ngọc Diệp: Trên bình diện chung thì mạng nào đã có hạ tầng 2G tốt, nhiều khách hàng đặc biệt là khách hàng thuê bao trả sau cao cấp, mạnh về tài chính để đầu tư, có chiến lược và các kế hoạch phát triển thị trường 3G, phân khúc thị trường phù hợp, tạo môi trường hợp tác đa phương giữa nhà khai thác, cộng đồng CNTT, các tổ chức, công ty hiệu quả thì họ có cơ hội thắng thế. Đã có một số nhà khai thác rất mạnh nhưng khi triển khai mà không có chiến lược phù hợp thì cũng đã thất bại. Vì vậy rất khó đoán trước được khi chưa biết chiến lược của từng nhà khai thác 3G trong nước là gì.

Việc liên danh giữa các nhà khai thác để cùng triển khai và tận dụng hạ tầng là điều rất đang hoan nghênh vì nước mình sẽ giảm bớt lãng phí trong phần đầu tư hạ tầng. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm của bản thân tôi thì họ sẽ phải cùng giải quyết những yếu tố chính trước khi triển khai cụ thể, chẳng hạn như sử dụng hạ tầng có sẵn của các nhà khai thác, chia sẻ tài nguyên và phân chia doanh thu, chọn nhà cung cấp mạng, v.v… những việc này có thể làm mất khá nhiều thời gian và công sức. Các mạng di động có sẵn sẽ không ảnh hưởng nhiều đến mạng 3G chung mà họ liên danh.

Đã có những mạng 3G được phát triển từ đầu nhưng thường là họ phải tập trung vào những phân khúc thị trường khá đặc biệt và chuyên sâu vì từ đầu họ chưa sẵn có một thị trường 2G để chuyển khách hàng lên 3G. Khó nhưng không phải không thực hiện được.

CDMAsaigon: Thưa ông, việc Việt Nam bắt đầu triển khai 3G tại thời điểm này là quá chậm hay không trong khi trên thế giới người ta đã bắt đầu chuyển sang 3.75G (HSPDA). Việc các nhà cung cấp dịch vụ được cấp giấy phép 3G thì các họ có được quyền triển khai các chuẩn khác cao hơn không (3.5G,3.75G,4G)?

Ông Nguyễn Văn Yên: Thực chất mạng 3G đã được triển khai tại một số nước từ năm 2000 nhưng do một số nguyên nhân như hiệu suất công nghệ, các dịch vụ nội dung không phong phú, giá máy đầu cuối còn khá cao. Do đó mà dịch vụ 3G đã không phát triển mạnh mẽ như được mong đợi. Tại thời điểm này, đa số các hạn chế đã được nêu ở trên đều đã được giải quyết. Do đó, triển khai 3G thời điểm này là thích hợp với thị trường Việt Nam. Công nghệ 3G mà Vinaphone cung cấp là công nghệ 3G với tiêu chuẩn HSPDA, cho phép tải dữ liệu đến tốc độ 7,2MB/s, đây cũng có thể gọi là công nghệ 3,5G.

Nguyễn Thanh Hằng: Vì sao VinaPhone phải liên danh với Gtel để cung cấp dịch vụ 3G trong khi có thể tự thi tuyển 3G một mình để có giấy phép, điều này có thể hiểu rằng VinaPhone lo lắng cho năng lực triển khai và cung cấp dịch vụ 3G?

Ông Nguyễn Văn Yên: Thực tế VinaPhone đã độc lập để thi tuyển cấp phép 3G. Ngày 2-4-2009 vừa qua, được phép của Thủ tướng Chính phủ, Bộ TTTT đã tổ chức họp báo công bố thứ tự các mạng trúng tuyển giấy phép 3G và mạng Vinaphone đã xếp thứ 2/7 doanh nghiệp dự thi.

Võ Minh Tân: Hiện nay trên thị trường VN đã xuất hiện một số loại điện thoại di động và thiết bị cầm tay hỗ trợ mạng 3G nhưng có giá khá đắt; hơn nữa, theo các nhận định mới đây, giá cước sử dụng mạng 3G không phải rẻ. Phải chăng 3G chỉ thích hợp cho người dùng khá giả? Các ông nghĩ sao về số phận của mạng 3G khi WiMAX cũng sẽ được triển khai ở VN trong thời gian tới?

Ông Nguyễn Văn Yên: Thực tế, cũng giống như các máy di động 2G, chủng loại máy điện thoại di động 3G cũng bao gồm máy PDA, máy điện thoại thông minh và máy di động thông thường. Như vậy, máy điện thoại 3G cũng có những mức giá từ thấp đến cao để đáp ứng các phân khúc khách hàng khác nhau.Trên thị trường hiện nay, đa số các máy điện thoại đời mới cũng đã có tính năng hỗ trợ 3G và giá cả như tôi đã phân tích, cũng rất đa dạng, theo các mức khác nhau, chứ không phải tất cả đều là các máy đắt tiền và các máy này phần lớn ở dạng phổ cập.

Về giá cước, như chủ trương của Bộ Thông tin-Truyền thông khi triển khai mức cước 3G không thể cao hơn 2G. Thực tế, tại các nước đã triển khai mạng 3G thì các dịch vụ mà đã cung cấp trước đó trên nền mạng 2G đều có xu thế giảm dần. Do lợi thế về công nghệ nên chi phí của các doanh nghiệp cho các dịch vụ thoại truyền thống có cơ hội giảm xuống. Do vậy, các doanh nghiệp kinh doanh di động cũng có cơ hội giảm giá cước thoại truyền thống cho khách hàng.

Tuy nhiên, mục đích của mạng 3G là cung cấp các dịch vụ băng rộng, mobile internet và các dịch vụ gia tăng thì các dịch vụ này còn tùy thuộc một phần vào chính sách cước của Bộ Thông tin-Truyền thông sẽ ban hành trong thời gian tới.

Mục tiêu của mạng 3G mà Vinaphone triển khai sẽ thực hiện rộng rãi trên phạm vi toàn quốc, đến các vùng sâu, vùng xa. Vì thế, chúng tôi có điều kiện phổ cập internet và thương mại điện tử đến các vùng sâu xa này. Đây là những địa chỉ mà điều kiện triển khai các phương tiện hữu tuyến như cáp đồng, cáp quang rất tốn kém.

Trên thế giới, cũng có vấn đề cạnh tranh về công nghệ 3G với công nghệ Wimax. Nhưng hiện nay công nghệ 3G đang chiếm lợi thế áp đảo về các nước sử dụng cũng như số thuê bao sử dụng. Tại Việt Nam, sau khi Bộ Thông tin-Truyền thông cấp phép công nghệ 3G, tôi tin công nghệ 3G cũng sẽ là công nghệ chủ đạo.

Võ Minh Tân: Ông có thể cho biết những dịch vụ 3G có thể sẽ được các nhà cung cấp mạng tung ra trong vài tháng nữa? Những dịch vụ đó ảnh hưởng như thế nào đến thị phần, doanh thu của những dịch vụ viễn thông đang khai thác? Về mặt kỹ thuật, với những loại điện thoại di động hay thiết bị cầm tay đang bán và dùng rộng rãi ở Việt Nam, liệu có thể can thiệp để bổ sung thêm tính năng sử dụng mạng 3G?

Ông Hoàng Ngọc Diệp: Hầu hết mọi mạng di động 3G mới bắt đầu triển khai, họ cần khá nhiều thời gian để xây dựng mạng và nhất là các ứng dụng, nội dung và dịch vụ vận hành trên mạng 3G này, việc “trong vòng vài tháng” thì chắc chỉ là hạ tầng mạng mà thôi. Dựa trên thống kê của GSMA (www.gsmworld.com), UMTS (www.umts-forum.org) và CDMA Development Group (www.cdg.org) thì hầu hết mọi nhà khai thác 2G sau khi triển khai thêm 3G và các dịch vụ trên nền 3G đều tăng doanh số của họ. Dịch vụ chính của 2G là thoại thì tăng khá rõ, trong khi đó dịch vụ phụ là SMS thì có giảm xuống rất ít, nhưng các dịch vụ data khác của 3G là yếu tố tăng trưởng doanh thu của họ.

Có một số ít thiết bị cầm tay hiện đang có trên thị trường trong nước đã là 3G WCDMA, những thiết bị này sẽ phù hợp với các mạng 3G trong tương lai. Nếu các thiết bị khác chỉ hỗ trợ GSM/GPRS thì cần phải thay máy mới có thể sử dụng được các dịch vụ của 3G.

Thái Hà: Với vai trò là một người phát triển ứng dụng, cho tôi được hỏi về những cơ hội của người viết ứng dụng có được. Hình thức mà họ được hưởng lợi nhuận thế nào, và có cơ chế khuyến khích nào cho các nhà phát triển ứng dụng 3G hay không?

Ông Nguyễn Văn Yên: Đương nhiên, mạng 3G cũng mang đến cơ hội cho những người viết ứng dụng content di động. Do lượng khách hàng sử dụng các dịch vụ này cũng sẽ có điều kiện bùng nổ khi 3G được khai thác, nếu các nội dung phong phú và đáp ứng các yêu cầu của khách hàng. Trong thời gian tới, VNPT cũng đang cho phép Vinaphone chủ động đàm phán, ăn chia với các nhà cung cấp nội dung và các ứng dụng di động, theo hướng có lợi hơn cho các nhà cung cấp nội dung và ứng dụng di động.

Phú Đức: Các dị