(KTSG) - Ấn phẩm đầu tiên của Thời báo Kinh tế Sài Gòn (TBKTSG - nay là Tạp chí Kinh tế Sài Gòn) mà tôi biết là Saigon Times Weekly, khi tôi còn đi học cấp 3, vào khoảng năm 1998. Vì lý do giúp tôi nâng cao trình độ tiếng Anh, ba tôi đã dành dụm tiền để thỉnh thoảng mua cho tôi tờ báo đó. Mục tiêu ban đầu không phải để tìm hiểu về kinh tế, mà chỉ để tôi... học tiếng Anh.
Khoảng ba năm sau, tôi mới có dịp đọc bài viết đầu tiên trên tuần báo TBKTSG... tiếng Việt, khi tìm hiểu về câu chuyện tự do hóa tài khoản vãng lai và tài khoản vốn ở Việt Nam - một chủ đề rất “nóng” khi Việt Nam trong tiến trình xin gia nhập WTO.
Ở thời điểm đó, việc tiếp cận những thông tin phân tích như vậy là không hề dễ dàng vì mặc dù đã có Internet, việc các tờ báo đưa bài viết hay các tác giả viết bài phân tích sâu về kinh tế Việt Nam như vậy không phổ biến và không dễ tìm.
TBKTSG, đối với tôi, là một mắt xích không thể thiếu trong quá trình tôi học bậc cử nhân ở Việt Nam. Thời điểm đó, nguồn thông tin chủ yếu tôi tiếp nhận có ba loại. Một, là các giáo trình đã cũ, không còn quá phù hợp về kinh tế hội nhập. Hai, là các giáo trình tiên tiến của nước ngoài được các thầy cô dịch lại, hoặc là bản gốc tiếng Anh ở các tiệm sách cũ. Điểm yếu của các tài liệu này là không có câu chuyện liên quan đến Việt Nam, khó liên kết lý thuyết với thực tiễn tại Việt Nam. Ba, là các bài báo kinh tế nhưng thiên về đưa tin hơn là phân tích sâu. Với một sinh viên thời đó, cơ hội tiếp xúc với thực tế không nhiều và các chuyên gia được mời về nói chuyện cũng không thường xuyên và phổ biến như hiện nay.
Điều đó khiến TBKTSG là một ấn phẩm độc đáo, với những bài phân tích chuyên sâu, thông điệp rõ ràng về một vấn đề và tôn trọng sự khác biệt trong những góc nhìn. Điều đó biến ấn phẩm này thành một mắt xích không thể thiếu cho người học đại học khi đó như tôi, và là tài liệu sau này tôi sử dụng để giảng dạy cho sinh viên ở Việt Nam. Có chuyên gia ví TBKTSG như tờ Economist nổi tiếng của Việt Nam, và tôi hoàn toàn đồng ý.
Và cũng vì những duyên nợ này, khi viết bài phân tích kinh tế (Việt Nam và thế giới), TBKTSG là địa chỉ luôn giữ một vị trí ưu tiên đối với cá nhân tôi.
Các ấn phẩm của TBKTSG giữ một vai trò quan trọng trong việc làm cầu nối giữa các tri thức chuyên ngành phức tạp, như tỷ giá chẳng hạn, với những chính sách cụ thể ảnh hưởng hết sức “sát sườn” đời sống người dân lao động, như chiếc tăm tre. Bài viết “Tỷ giá và chiếc tăm tre” của anh Nguyễn Vạn Phú trên TBKTSG cách đây hơn 10 năm phản ánh nhiều góc nhìn đa dạng, mà nếu bạn thay một vài thông tin chi tiết của năm 2026 vào, thì nó lại vẫn thời sự một cách đáng ngạc nhiên.
Một ấn phẩm mà đăng được nhiều bài viết vẫn giữ được tính thời sự sau hơn 10 năm, khiến cho người viết bài tự hào đã từng đăng bài trên đó, khiến cho người học và người dạy tự tin trích dẫn, đã đủ để khẳng định vai trò và vị thế của nó.
(*) Đại học Bristol, Anh
