(KTSG) - 1. Trong tiến trình đổi mới và hội nhập của đất nước, TPHCM luôn giữ vai trò là đầu tàu kinh tế, trung tâm thương mại, tài chính và đổi mới sáng tạo lớn nhất cả nước. Song hành cùng quá trình phát triển đó là sự hiện diện và đóng góp bền bỉ của Tạp chí Kinh tế Sài Gòn (trước đây là Thời báo Kinh tế Sài Gòn) - một trong những cơ quan báo chí kinh tế có uy tín hàng đầu Việt Nam.
Trải qua hơn 35 năm hình thành và phát triển, từ số báo đầu tiên phát hành ngày 4-1-1991, Tạp chí Kinh tế Sài Gòn đã trở thành một kênh thông tin kinh tế chuyên sâu, một diễn đàn học thuật và phản biện chính sách có giá trị, đồng thời là người bạn đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, giới nghiên cứu và các nhà hoạch định chính sách của TPHCM.
Giá trị nổi bật của Tạp chí Kinh tế Sài Gòn thể hiện ở vai trò tiên phong trong báo chí kinh tế Việt Nam thời kỳ đổi mới. Ra đời vào thời điểm nền kinh tế nước ta đang chuyển từ cơ chế kế hoạch hóa tập trung sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Thời báo Kinh tế Sài Gòn là một trong những tờ báo chuyên ngành kinh tế đầu tiên của cả nước. Không chỉ phản ánh diễn biến thị trường, tờ báo còn góp phần phổ biến tư duy kinh tế mới, cung cấp tri thức về quản trị doanh nghiệp, đầu tư, tài chính và hội nhập quốc tế cho cộng đồng doanh nghiệp còn non trẻ lúc bấy giờ. Có thể nói, hành trình phát triển của Tạp chí gắn liền với quá trình đổi mới kinh tế và sự chuyển mình mạnh mẽ của đất nước.
Một trong những đóng góp quan trọng nhất của Tạp chí Kinh tế Sài Gòn là cung cấp thông tin kinh tế có chiều sâu, khách quan và đáng tin cậy. Trong bối cảnh lượng thông tin trên các nền tảng số ngày càng phong phú nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ nhiễu loạn, vai trò của một cơ quan báo chí chuyên sâu càng trở nên quan trọng. Không chạy theo xu hướng giật gân hay tin tức ngắn hạn, Tạp chí duy trì thế mạnh ở các bài phân tích, bình luận, phỏng vấn chuyên gia và các tuyến bài nghiên cứu sâu về kinh tế vĩ mô, thị trường tài chính, bất động sản, xuất nhập khẩu, năng lượng, chuyển đổi số, phát triển bền vững, kinh tế xanh… cùng nhiều vấn đề văn hóa - xã hội thiết thực. Chính sự đầu tư nghiêm túc vào chất lượng nội dung đã giúp tạp chí xây dựng được uy tín đối với giới doanh nghiệp, nhà quản lý và các nhà nghiên cứu.
Dù Tạp chí Kinh tế Sài Gòn không phải là một viện nghiên cứu theo nghĩa truyền thống nhưng lại đóng vai trò cầu nối giữa nghiên cứu và thực tiễn. Các bài viết chuyên đề, hồ sơ nghiên cứu, khảo sát doanh nghiệp và các báo cáo phân tích thị trường được đăng tải thường xuyên đã cung cấp nguồn dữ liệu và góc nhìn tham khảo quan trọng cho giới học thuật. Nhiều vấn đề mới của nền kinh tế như kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi xanh, phát triển bền vững, trí tuệ nhân tạo, kinh tế chia sẻ hay chuyển đổi số… được tạp chí cập nhật khá sớm, giúp lan tỏa tri thức mới đến cộng đồng doanh nghiệp và xã hội.
2. Đối với TPHCM, Tạp chí Kinh tế Sài Gòn đã trở thành một “kho tư liệu sống” phản ánh toàn diện quá trình phát triển kinh tế - xã hội của thành phố. Hàng chục năm qua, nhiều vấn đề lớn của thành phố đã được tạp chí theo dõi và phân tích liên tục như cải cách hành chính, phát triển khu chế xuất - khu công nghiệp, thu hút đầu tư nước ngoài, xây dựng trung tâm tài chính quốc tế, phát triển kinh tế số, logistics, hạ tầng giao thông, thị trường bất động sản, nâng cao năng lực cạnh tranh đô thị, kinh tế số... Những bài viết chuyên sâu không chỉ phản ánh thực tiễn mà còn góp phần hình thành nhận thức xã hội về các vấn đề phát triển của thành phố.
Tờ báo cũng giữ vai trò kết nối giữa giới nghiên cứu, chuyên gia và nhà hoạch định chính sách. Trong nhiều năm, Tạp chí Kinh tế Sài Gòn đã xây dựng được mạng lưới cộng tác viên cả trong và ngoài nước gồm các chuyên gia kinh tế, nhà khoa học, giảng viên, doanh nhân và các nhà quản lý giàu kinh nghiệm. Nhờ đó, tạp chí không chỉ đưa tin mà còn tạo ra một diễn đàn học thuật cởi mở để trao đổi, tranh luận và đề xuất giải pháp cho các vấn đề phát triển kinh tế. Nhiều bài viết trên tạp chí đã trở thành nguồn tham khảo hữu ích cho cơ quan quản lý nhà nước, cho lãnh đạo thành phố, doanh nghiệp và giới nghiên cứu khi xây dựng chiến lược phát triển hoặc đánh giá chính sách.
Đặc biệt, Tạp chí Kinh tế Sài Gòn có nhiều đóng góp trong hoạt động phản biện chính sách. Các chuyên mục bình luận, góc nhìn chuyên gia và tọa đàm kinh tế thường xuyên phân tích tác động của các chính sách tài chính, tiền tệ, thuế, đầu tư công, quy hoạch đô thị hay phát triển doanh nghiệp. Những ý kiến phản biện được trình bày trên tinh thần xây dựng, khoa học và thực tiễn, giúp cơ quan quản lý có thêm góc nhìn đa chiều trước khi ban hành hoặc điều chỉnh chính sách.
Một đóng góp đáng ghi nhận khác là vai trò đồng hành cùng doanh nghiệp. Trong quá trình phát triển của khu vực kinh tế tư nhân, Tạp chí Kinh tế Sài Gòn luôn dành sự quan tâm lớn đến cộng đồng doanh nghiệp. Thông qua các bài viết, diễn đàn, hội thảo và các hoạt động kết nối, tạp chí đã góp phần phản ánh tiếng nói của doanh nghiệp tới cơ quan quản lý, đồng thời giúp doanh nghiệp tiếp cận thông tin chính sách, xu hướng thị trường và kinh nghiệm quản trị hiện đại. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thành phố thúc đẩy phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
3. Đặc biệt, Tạp chí Kinh tế Sài Gòn còn đóng vai trò quan trọng trong việc quảng bá hình ảnh môi trường đầu tư, kinh doanh của TPHCM tới bạn đọc trong và ngoài nước. Với các ấn phẩm tiếng Anh như The Saigon Times và Saigon Times Weekly có uy tín cao, nhiều thông tin về môi trường đầu tư, cơ hội kinh doanh, chính sách phát triển và tiềm năng kinh tế của thành phố đã được truyền tải đến cộng đồng doanh nghiệp quốc tế. Điều này góp phần nâng cao vị thế của TPHCM như một trung tâm kinh tế năng động và hội nhập sâu rộng của khu vực.
Khi hoạt động chuyển đổi số báo chí mạnh mẽ, Tạp chí Kinh tế Sài Gòn là một trong không nhiều tạp chí thích ứng nhanh với môi trường truyền thông mới. Từ mô hình báo in truyền thống, tạp chí đã phát triển hệ sinh thái đa nền tảng với báo điện tử, video, podcast và các sản phẩm truyền thông số khác. Việc đổi mới phương thức truyền tải giúp các nội dung kinh tế chuyên sâu tiếp cận được đông đảo độc giả hơn, đặc biệt là thế hệ doanh nhân và người lao động trẻ, cũng như lan tỏa mạnh mẽ đến công chúng báo chí nước ngoài với các ấn phẩm tiếng Anh.
Những năm trước, Tạp chí Kinh tế Sài Gòn là một trong tờ báo tiên phong trong việc thu phí bạn đọc với việc “bán” các e-paper. Dù chưa thể coi là mô hình thành công nhưng việc làm này cho thấy sự nhạy bén của Ban Biên tập trong việc thích ứng nhanh với tiến trình chuyển đổi số báo chí và khả năng nắm bắt xu hướng báo chí.
4. Tôi bắt đầu cộng tác với Thời báo Kinh tế Sài Gòn từ đầu những năm 2000, qua người thầy cũ ở đại học là biên tập viên của báo, nhà báo kỳ cựu Trần Trọng Thức. Tôi thường viết các trang văn hóa - xã hội và bạn đọc. Quá trình cộng tác, đọc và theo dõi, tôi cho rằng Thời báo trước đây hay Tạp chí hiện nay là một những tờ báo có hàm lượng tri thức rất cao, đồng thời thể hiện sự nghiêm cẩn trong các hoạt động tác nghiệp, từ xử lý thông tin, biên tập, đăng tải…
Tờ báo cũng có cách ứng xử với cộng tác viên thuộc hàng mẫu mực. Dù trong nhiều năm, tôi cộng tác trong vai một cây bút “vô danh”, không có mối quan hệ thân tình nào với bất kỳ nhân sự nào của báo nhưng các biên tập viên vẫn thể hiện sự tôn trọng: khi nhận được bài thì phản hồi ngay; nếu bài không phù hợp thì thông tin cho tác giả biết; bài cần sửa thì đều có trao đổi hoặc đề nghị tác giả sửa; nếu bài được dùng thì đều báo sẽ dùng vào số nào; bài đã đăng thì gửi link hoặc file pdf; nhuận bút được gửi trân trọng với thư cảm ơn rất lịch sự; một số cộng tác viên ở khu vực trung tâm được gửi báo biếu và nhuận bút trực tiếp…
Có thể khẳng định rằng, hơn ba thập niên qua, Tạp chí Kinh tế Sài Gòn không chỉ là một cơ quan báo chí kinh tế đơn thuần mà còn là một thiết chế tri thức có ảnh hưởng đối với sự phát triển của TPHCM. Giá trị lớn nhất mà tạp chí tạo dựng được chính là sự tin cậy, tính chuyên nghiệp và tinh thần đồng hành cùng tiến trình đổi mới của đất nước. Trong hoạt động báo chí, tạp chí đã góp phần nâng cao chất lượng thông tin kinh tế; trong lĩnh vực nghiên cứu và phản biện, tạp chí đã tạo ra diễn đàn trao đổi học thuật và chính sách có giá trị; còn đối với thành phố, tạp chí đã trở thành một kênh thông tin quan trọng góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, hỗ trợ doanh nghiệp và lan tỏa hình ảnh một đô thị năng động, sáng tạo và hội nhập quốc tế. Và, trong công tác tòa soạn, tạp chí thể hiện sự khuôn mẫu để bất kỳ tờ báo nào cũng nên học tập.
Từ ngày 1-7-2026, theo định hướng sắp xếp hệ thống báo chí TPHCM, tờ tạp chí tạm dừng hoạt động. Đối với nhiều bạn đọc, doanh nghiệp, người nghiên cứu kinh tế…, điều đó có thể tạo ra sự hụt hẫng. Hy vọng giá trị của Tạp chí, sự chuyên nghiệp của tờ báo sẽ được chuyển hóa ở đâu đó để một nét đẹp báo chí độc đáo sẽ còn nguyên vẹn!
(*) Thạc sĩ, Trưởng phòng Tuyên truyền, Báo chí - Xuất bản, Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TPHCM
